အမျိုးသမီးကျန်းမာရေး
ဟော်မုန်းကျန်းမာရေး၊ သားဖွားနိုင်စွမ်းနှင့် တစ်သက်တာ တက်ကြွလန်းဆန်းမှုတို့အတွက် လမ်းညွှန်။
ဟော်မုန်းကျန်းမာရေး၊ သားဖွားနိုင်စွမ်းနှင့် တစ်သက်တာ တက်ကြွလန်းဆန်းမှုတို့အတွက် လမ်းညွှန်။
မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေးဆိုသည်မှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ၊ မွေးဖွားပြီးနောက်မိခင်များနှင့် ကလေးငယ်များ၏ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းပြီး၊ ရောဂါများကိုကာကွယ်ရန်နှင့် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အာရုံစိုက်သော ကျန်းမာရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အထွေထွေကျန်းမာရေးဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦး၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ စိတ်ပိုင်းနှင့် လူမှုဘဝအရ အလုံးစုံကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နိုင်စေရန် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းနှင့် ရောဂါများကို ကြိုတင်တားဆီးကုသခြင်းတို့ကို ပါဝင်သော ကျန်းမာရေးအခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိုးကြားမှုနှင့် ပညာဉာဏ်တို့ဖြင့် နောက်မျိုးဆက်သစ်များကို အကောင်းဆုံး ပြုစုပျိုးထောင်ပါ။
ရာသီလာချိန်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားရတာမျိုးရှိသလို အချို့ကလည်း ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်း ကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာတဲ့အချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းလေးတွေ လုပ်ဆောင်လို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တယ်ဆိုတာက ဘာလဲ!ရာသီလာချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ရာသီလာချိန် မှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာရဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းက ကိုယ်တွင်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း ကျဆင်းမှုကြောင့် ခံစားရတာပါ။ ရာသီမလာခင် အစောပိုင်းရက်တွေမှာ ကိုယ်တွင်းက အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်းတွေ စပြီးကျဆင်းလာပါတယ်။ အီစထရိုဂျင်ဆိုတာက မျိုးပွားစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးပါ။ ဒီဟော်မုန်းက ဦးနှောက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ chemical တွေအပေါ် သက်ရောက်မှုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိတဲ့ ဦးနှောက် အစိတ်အပိုင်းကိုပါ။ ဒါကြောင့်ကိုယ်တွင်းမှာ အီစထရိုဂျင် ဟော်မုန်းကျဆင်းသွားချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိလွယ်ပြီး ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို ဖြစ်စေနီုင်ပါတယ်။အီစထရိုဂျင်ကျဆင်းမှုနဲ့အတူ ဆီရီုတိုနင်ဟော်မုန်းကလည်း ကျဆင်းသွားပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ နာကျင်မှုကို ဦးနှောက်က သိရှိခံစားလွယ်စေပြီး ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ခံစားရတာပါ။ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ရာသီမလာချင် ၂ ရက်နဲ့ ရာသီအစောပိုင်း ၃ ရက်လောက်အထိကို ခံစားကြရပါတယ်။ ဒီလိုကာလတွေမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေက ရာသီလာချိန်မှာဖြစ်တဲ့ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ကြောင့် ခံစားရတာပါ။ဒီလိုရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေ၊ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေက တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်မှာ ခံစားရတဲ့ အတိုင်းအတာက မတူနိုင်ပါဘူး။ အချို့တွေမှာက ဒီအခြေအနေကို ကုသဖို့ ခက်ခဲတတ်ပြီး အချို့တွေမှာတော့ သေချာလေး သက်သာအောင် မလုပ်မိဘူးဆိုရင်တော့ ၂၄ နာရီထက် ကျော်ပြီး နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားနေရနိုင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ လိုပါမယ်။ ရာသီစက်ဝန်းကို သေချာလေး တွက်ချက်ပါရာသီလာမယ့်ရက်ကို သေချာလေး တွက်ချက်ထားပါ။ ဒါမှ ခေါင်းကိုက်တာအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ အချိန်ရမှာပါ။ ရာသီလာမယ့်ရက်ကို Period Checker လေးနဲ့ တွက်ချက်တာ၊ ဖုန်းထဲမှာ မှတ်ထားတာမျိုးတွေ လုပ်ပါ။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ထားပါရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဘယ်ရက်တွေမှာ ခေါင်းကိုက်တာက အပြင်းထန်ဆုံးလဲဆိုတာကို သေချာလေး မှတ်ထားရင်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေကို လုပ်ထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့။အိပ်ချိန်မှန်မှန်နဲ့ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပါအိပ်စက်ချိန်ပြောင်းတာ၊ အိပ်စက်မှုပုံစံပြောင်းလဲတာတွေ၊ အရမ်းနောက်ကျမှ အိပ်တာ၊ ပုံမှန်ထက်အိပ်လွန်းတာတွေ၊ အိပ်ချိန်နည်းလွန်းတာတွေက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်ရေးဝဝ အိပ်ချိန်မှန်မှန် အိပ်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါရေလုံလောက်အောင်သောက်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင် ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းချိန်မှာ သွေးဆုံးရှုံးမှုနဲ့အတူ ဓာတ်ဆားဓာတ်မျှခြေပျက်မှုတွေကြောင့် ရေဓာတ် ခမ်းခြောက်မှုကို ပိုဆိုးစေသလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တစ်နေ့ကို ရေ ၂ လီတာဖြစ်အောင် သောက်ပါ။ သွားလေရာကို ရေဘူးပါအောင် ယူဆောင်သွားပါ။ ရေဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံတွေကို စားပေးပါ။ဒါတွေကို လျှော့စားပါအချို့သော အစားအစာတွေက ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဒါတွေကို လျှော့စားပါ။ကဖင်းအယ်လ်ကိုဟောအစပ်ကဲတဲ့ အစားအစာတွေပြုပြင်ထားတဲ့ အချိုတွေနို့ထွက်ပစ္စည်းတွေချောကလက်အနံ့ပြင်းတဲ့ အစားအစာတွေစိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ပါစိတ်ဖိစီးမှုက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ ဝင်လေထွက်လေမှတ်ရင်း စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပါ။ အာဟာရပြည့်ဝမျှတအောင် စားပါနေ့စဉ်တိုင်းမှာ အချိန်မှန်မှန် သေချာလေး စားပေးပါ။ အစားမမှန်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ သစ်သီးတွေနဲ့ Omega-3 Fatty Acids ကြွယ်ဝတဲ့ ငါးနဲ့ ကမာလိုအရာတွေကို စားပေးပါ။ရာသီလာချိန် နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို သက်သာစေဖို့နဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ အခုပြောပြတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေ။Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ခေါင်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ နေထိုင်စားသောက်မှုကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီး နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ အသီးအရွက်တွေ များများ ပါဝင်အောင် စားသုံးဖို့လိုပါမယ်။
ဝက်ခြံဆိုလည်း ကိုယ်တွေအမျိုးသမီးတွေမှာပဲပိုဖြစ်တယ်။ အမျိုးသားတွေမှာလည်း ဖြစ်တယ်ဆိုပေမယ့်လေ။ တင်းတိတ်လား၊ မှဲ့ခြောက်လားဆိုလည်း ကိုယ်တွေ အမျိုးသမီးတွေမှာက ၁၀၀ မှာ ၅၀ လောက်ဖြစ်ရင်တောင် အမျိုးသားတွေမှာတော့ ၁၀၀ မှာ ၁၀ ယောက်လောက်တောင် မဖြစ်ဘူးနော်။ ဒီတော့ စဉ်းစားမိတာတစ်ခုက အမျိုးသမီးလေးတွေက ဘာလို့များ အမျိုးသားတွေထက် အလှအပကို ထိခိုက်စေတဲ့ အရေပြားပြဿနာကို ပိုခံစားရတာလဲပေါ့။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်တော့ ဒီအကြောင်းလေးကို ဆွေးနွေးပေးမယ်နော်။အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ဘာလို့ အသားအရေပြဿနာတွေကို ပိုခံစားရတာလဲ!အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသားအရေက နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ကွာခြားနေပါတယ်။ အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် ပိုထူပါတယ်။ ဒါက အသက်အရွယ်တိုင်းမှာ ကွာခြားတာပါ။ အကြောင်းကတော့ ကျားဟော်မုန်းနဲ့ မဟော်မုန်းကွာခြားမှုတွေကြောင့် အမွေးအမျှင်ထူတာ၊ အဆီဂလင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ ဂလင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုကြောင့် အသားအရေအခြေအနေက အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးတွေ မှာ မတူကွဲပြားနေတာပါ။ အမျိုးသမီးလေးတွေမှာဆိုရင် အရေပြားအပေါ်ယံမှာရှိတဲ့ Barrier ပြန်လည်ကောင်းမွန်ချိန်က အမျိုးသားတွေ ထက် ပိုမြန်ပါတယ်။ အနာကျက်နှုန်းလည်းမြန်သလို ပိုးဝင်ကူးစက်မှုတွေကိုလည်း ကိုယ်ခံအားက တုံ့ပြန်နိုင်မှုက ပိုအားကောင်းပါတယ်။ ခန္ဓာဗေဒနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွာခြားမှုတွေအရ အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ အရေပြားရောဂါတွေကို ခံစားရမယ်ဆိုရင်လည်း ပြင်းထန်မှုတွေ မတူနိုင်ပါဘူး။အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေ၊ အမွေးအမျှင်တွေပေါက်ရောက်တာ၊ ချွေးထွက်တာ၊ အဆီထုတ်လွတ်မှုပမာဏတွေ ကွာခြားသလို အရေပြားပေါ်က pH ပမာဏ၊ အဆီစုဝေးမှု၊ အဆီထွက်နှုန်းတွေ မတူကြပါဘူး။ အမျိုးသမီးတွေမှာဆိုရင် အရေပြားက ပိုပါးပြီး ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရပါတယ်။ ဒီအခြေအနေတွေကပဲ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသားအရေက တုံ့ပြန်မှု လွန်ကဲပြီး အရေပြား ပြောင်းလဲမှုတွေ၊ အသားအရေ ပြဿနာတွေကို မကြာခဏ ခံဟားရတာပါ။ ဒါကြောင့်ပဲ ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ခံရမှုတွေမြင့်တက်နေပြီး အရေပြားကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကလည်း အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ပိုများနေရတာပါ။ အမျိုးသမီးတွေက အရေပြားဓာတ်မတည့်မှုကို ခံစားရနိုင်ခြေ ပိုများသလို အရေပြားထိခိုက်လွယ်တာ၊ autoimmune ရောဂါတွေကို ခံစားရတာပါ။ အရေပြားပိုထူတယ် - အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် 10% ကနေ 20% ပိုထူပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကော်လာဂျင် သိပ်သည်းဆက ပိုကောင်းသလို သဘာဝ barrier က ပိုပြီး ကာကွယ်ပေးနိုင်တာကြောင့် ပြင်ပက ထိတွေ့မိမှုတွေကြောင့် အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် ပိုပြီး အသားအရေပြဿနာကို ခံစားရနိုင်ခြေ နည်းတာပါ။အဆီထုတ်လွှတ်မှု - အမျိုးသားတွေက အဆီထုတ်လွှတ်မှု ပိုများပြီး ချွေးပေါက်တွေက ပိုကျယ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ အရေပြားကို အဆီပြန်စေပြီး အရေပြားမှာ ခြောက်သွေ့မှုကင်းစေဖို့အတွက် သဘာဝအဆီတွေကို ပိုထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေကတော့ အဆီထွက်ရှိမှု နည်းတာကြောင့် အရေပြားက ခြောက်သွေ့ပြီး အသားအရေကို ထိခိုက်ခံရနိုင်ခြေက များနေတာပါ။ကော်လာဂျင် လျော့နည်းတာ - အမျိုးသမီးတွေက ကော်လာဂျင်လျော့နည်းမှုက အမျိုးသားတွေထက် ပိုမြန်သလို သွေးဆုံးခါနီးအချိန်တွေမှာလည်း အသားအရေကို ပုံမှန်ထက်ပိုမို ခြောက်သွေ့ပြီး ပါးလွှား စေဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ခံစားရမှု များတာ - အမျိုးသမီးတွေက ရာသီလာချိန်မှာ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာနဲ့ သွေးဆုံးချိန်တွေမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေဖြစ်ပေါ်နေပြီး အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားပြောင်းလဲမှု တွေကို ခံစားရသလို အသားအရေမှာ ဝက်ခြံပေါက်တာကစလို့ တင်းတိတ်နဲ့ မှဲ့ခြောက်တွေကြောင့် လည်း အသားအရေပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ခြေက ပိုများနေတာပါ။Autoimmune ခံစားရနိုင်ခြေ မြင့်နေတာ - အမျိုးသမီးတွေက Autoimmune ရောဂါတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သလို အရေပြားရောင်ရမ်းမှုကိုလည်း ပိုဆိုးစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် lupus ကို ခံစားရနိုင်ခြေလည်း ပိုမြင့်တက်နေပါတယ်။အမျိုးသားတွေက ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကို ခဏခဏမခံစားရတာကြောင့် အမျိုးသမီးတွေလို အရေပြားပြဿနာတွေကို မခံစားရပေမယ့် မုတ်ဆိတ်မွေး နှုတ်ခမ်းမွေးတွေကို ရိတ်တာကြောင့် အရေပြားမှာ ကျိန်းစပ်စပ် ခံစားရနိုင်ခြေနဲ့ မအီမသာခံစားရနိုင်ခြေကလည်း ပိုများနေပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်အမျိုးသမီးလေးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ဝက်ခြံနဲ့ တင်းတိပ်၊ မှဲ့ခြောက်တွေအပြင် အခြားသော အရေပြားပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ခြေ များတယ်ဆိုပေမယ့် ပုံမှန် အသားအရေလေးကို သေချာလေး ထိန်းသိမ်းမယ်ဆိုရင်တော့ အရေပြားပြဿနာတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်မှာပါ။
ရာသီလာချိန်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားရတာမျိုးရှိသလို အချို့ကလည်း ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်း ကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာတဲ့အချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းလေးတွေ လုပ်ဆောင်လို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တယ်ဆိုတာက ဘာလဲ!ရာသီလာချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ရာသီလာချိန် မှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာရဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းက ကိုယ်တွင်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း ကျဆင်းမှုကြောင့် ခံစားရတာပါ။ ရာသီမလာခင် အစောပိုင်းရက်တွေမှာ ကိုယ်တွင်းက အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်းတွေ စပြီးကျဆင်းလာပါတယ်။ အီစထရိုဂျင်ဆိုတာက မျိုးပွားစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးပါ။ ဒီဟော်မုန်းက ဦးနှောက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ chemical တွေအပေါ် သက်ရောက်မှုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိတဲ့ ဦးနှောက် အစိတ်အပိုင်းကိုပါ။ ဒါကြောင့်ကိုယ်တွင်းမှာ အီစထရိုဂျင် ဟော်မုန်းကျဆင်းသွားချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိလွယ်ပြီး ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို ဖြစ်စေနီုင်ပါတယ်။အီစထရိုဂျင်ကျဆင်းမှုနဲ့အတူ ဆီရီုတိုနင်ဟော်မုန်းကလည်း ကျဆင်းသွားပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ နာကျင်မှုကို ဦးနှောက်က သိရှိခံစားလွယ်စေပြီး ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ခံစားရတာပါ။ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ရာသီမလာချင် ၂ ရက်နဲ့ ရာသီအစောပိုင်း ၃ ရက်လောက်အထိကို ခံစားကြရပါတယ်။ ဒီလိုကာလတွေမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေက ရာသီလာချိန်မှာဖြစ်တဲ့ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ကြောင့် ခံစားရတာပါ။ဒီလိုရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေ၊ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေက တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်မှာ ခံစားရတဲ့ အတိုင်းအတာက မတူနိုင်ပါဘူး။ အချို့တွေမှာက ဒီအခြေအနေကို ကုသဖို့ ခက်ခဲတတ်ပြီး အချို့တွေမှာတော့ သေချာလေး သက်သာအောင် မလုပ်မိဘူးဆိုရင်တော့ ၂၄ နာရီထက် ကျော်ပြီး နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားနေရနိုင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ လိုပါမယ်။ ရာသီစက်ဝန်းကို သေချာလေး တွက်ချက်ပါရာသီလာမယ့်ရက်ကို သေချာလေး တွက်ချက်ထားပါ။ ဒါမှ ခေါင်းကိုက်တာအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ အချိန်ရမှာပါ။ ရာသီလာမယ့်ရက်ကို Period Checker လေးနဲ့ တွက်ချက်တာ၊ ဖုန်းထဲမှာ မှတ်ထားတာမျိုးတွေ လုပ်ပါ။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ထားပါရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဘယ်ရက်တွေမှာ ခေါင်းကိုက်တာက အပြင်းထန်ဆုံးလဲဆိုတာကို သေချာလေး မှတ်ထားရင်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေကို လုပ်ထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့။အိပ်ချိန်မှန်မှန်နဲ့ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပါအိပ်စက်ချိန်ပြောင်းတာ၊ အိပ်စက်မှုပုံစံပြောင်းလဲတာတွေ၊ အရမ်းနောက်ကျမှ အိပ်တာ၊ ပုံမှန်ထက်အိပ်လွန်းတာတွေ၊ အိပ်ချိန်နည်းလွန်းတာတွေက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်ရေးဝဝ အိပ်ချိန်မှန်မှန် အိပ်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါရေလုံလောက်အောင်သောက်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင် ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းချိန်မှာ သွေးဆုံးရှုံးမှုနဲ့အတူ ဓာတ်ဆားဓာတ်မျှခြေပျက်မှုတွေကြောင့် ရေဓာတ် ခမ်းခြောက်မှုကို ပိုဆိုးစေသလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တစ်နေ့ကို ရေ ၂ လီတာဖြစ်အောင် သောက်ပါ။ သွားလေရာကို ရေဘူးပါအောင် ယူဆောင်သွားပါ။ ရေဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံတွေကို စားပေးပါ။ဒါတွေကို လျှော့စားပါအချို့သော အစားအစာတွေက ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဒါတွေကို လျှော့စားပါ။ကဖင်းအယ်လ်ကိုဟောအစပ်ကဲတဲ့ အစားအစာတွေပြုပြင်ထားတဲ့ အချိုတွေနို့ထွက်ပစ္စည်းတွေချောကလက်အနံ့ပြင်းတဲ့ အစားအစာတွေစိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ပါစိတ်ဖိစီးမှုက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ ဝင်လေထွက်လေမှတ်ရင်း စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပါ။ အာဟာရပြည့်ဝမျှတအောင် စားပါနေ့စဉ်တိုင်းမှာ အချိန်မှန်မှန် သေချာလေး စားပေးပါ။ အစားမမှန်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ သစ်သီးတွေနဲ့ Omega-3 Fatty Acids ကြွယ်ဝတဲ့ ငါးနဲ့ ကမာလိုအရာတွေကို စားပေးပါ။ရာသီလာချိန် နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို သက်သာစေဖို့နဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ အခုပြောပြတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေ။Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ခေါင်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ နေထိုင်စားသောက်မှုကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီး နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ အသီးအရွက်တွေ များများ ပါဝင်အောင် စားသုံးဖို့လိုပါမယ်။
ဝက်ခြံဆိုလည်း ကိုယ်တွေအမျိုးသမီးတွေမှာပဲပိုဖြစ်တယ်။ အမျိုးသားတွေမှာလည်း ဖြစ်တယ်ဆိုပေမယ့်လေ။ တင်းတိတ်လား၊ မှဲ့ခြောက်လားဆိုလည်း ကိုယ်တွေ အမျိုးသမီးတွေမှာက ၁၀၀ မှာ ၅၀ လောက်ဖြစ်ရင်တောင် အမျိုးသားတွေမှာတော့ ၁၀၀ မှာ ၁၀ ယောက်လောက်တောင် မဖြစ်ဘူးနော်။ ဒီတော့ စဉ်းစားမိတာတစ်ခုက အမျိုးသမီးလေးတွေက ဘာလို့များ အမျိုးသားတွေထက် အလှအပကို ထိခိုက်စေတဲ့ အရေပြားပြဿနာကို ပိုခံစားရတာလဲပေါ့။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်တော့ ဒီအကြောင်းလေးကို ဆွေးနွေးပေးမယ်နော်။အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ဘာလို့ အသားအရေပြဿနာတွေကို ပိုခံစားရတာလဲ!အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသားအရေက နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ကွာခြားနေပါတယ်။ အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် ပိုထူပါတယ်။ ဒါက အသက်အရွယ်တိုင်းမှာ ကွာခြားတာပါ။ အကြောင်းကတော့ ကျားဟော်မုန်းနဲ့ မဟော်မုန်းကွာခြားမှုတွေကြောင့် အမွေးအမျှင်ထူတာ၊ အဆီဂလင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ ဂလင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုကြောင့် အသားအရေအခြေအနေက အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးတွေ မှာ မတူကွဲပြားနေတာပါ။ အမျိုးသမီးလေးတွေမှာဆိုရင် အရေပြားအပေါ်ယံမှာရှိတဲ့ Barrier ပြန်လည်ကောင်းမွန်ချိန်က အမျိုးသားတွေ ထက် ပိုမြန်ပါတယ်။ အနာကျက်နှုန်းလည်းမြန်သလို ပိုးဝင်ကူးစက်မှုတွေကိုလည်း ကိုယ်ခံအားက တုံ့ပြန်နိုင်မှုက ပိုအားကောင်းပါတယ်။ ခန္ဓာဗေဒနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွာခြားမှုတွေအရ အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ အရေပြားရောဂါတွေကို ခံစားရမယ်ဆိုရင်လည်း ပြင်းထန်မှုတွေ မတူနိုင်ပါဘူး။အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေ၊ အမွေးအမျှင်တွေပေါက်ရောက်တာ၊ ချွေးထွက်တာ၊ အဆီထုတ်လွတ်မှုပမာဏတွေ ကွာခြားသလို အရေပြားပေါ်က pH ပမာဏ၊ အဆီစုဝေးမှု၊ အဆီထွက်နှုန်းတွေ မတူကြပါဘူး။ အမျိုးသမီးတွေမှာဆိုရင် အရေပြားက ပိုပါးပြီး ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရပါတယ်။ ဒီအခြေအနေတွေကပဲ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသားအရေက တုံ့ပြန်မှု လွန်ကဲပြီး အရေပြား ပြောင်းလဲမှုတွေ၊ အသားအရေ ပြဿနာတွေကို မကြာခဏ ခံဟားရတာပါ။ ဒါကြောင့်ပဲ ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ခံရမှုတွေမြင့်တက်နေပြီး အရေပြားကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကလည်း အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ပိုများနေရတာပါ။ အမျိုးသမီးတွေက အရေပြားဓာတ်မတည့်မှုကို ခံစားရနိုင်ခြေ ပိုများသလို အရေပြားထိခိုက်လွယ်တာ၊ autoimmune ရောဂါတွေကို ခံစားရတာပါ။ အရေပြားပိုထူတယ် - အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် 10% ကနေ 20% ပိုထူပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကော်လာဂျင် သိပ်သည်းဆက ပိုကောင်းသလို သဘာဝ barrier က ပိုပြီး ကာကွယ်ပေးနိုင်တာကြောင့် ပြင်ပက ထိတွေ့မိမှုတွေကြောင့် အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် ပိုပြီး အသားအရေပြဿနာကို ခံစားရနိုင်ခြေ နည်းတာပါ။အဆီထုတ်လွှတ်မှု - အမျိုးသားတွေက အဆီထုတ်လွှတ်မှု ပိုများပြီး ချွေးပေါက်တွေက ပိုကျယ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ အရေပြားကို အဆီပြန်စေပြီး အရေပြားမှာ ခြောက်သွေ့မှုကင်းစေဖို့အတွက် သဘာဝအဆီတွေကို ပိုထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေကတော့ အဆီထွက်ရှိမှု နည်းတာကြောင့် အရေပြားက ခြောက်သွေ့ပြီး အသားအရေကို ထိခိုက်ခံရနိုင်ခြေက များနေတာပါ။ကော်လာဂျင် လျော့နည်းတာ - အမျိုးသမီးတွေက ကော်လာဂျင်လျော့နည်းမှုက အမျိုးသားတွေထက် ပိုမြန်သလို သွေးဆုံးခါနီးအချိန်တွေမှာလည်း အသားအရေကို ပုံမှန်ထက်ပိုမို ခြောက်သွေ့ပြီး ပါးလွှား စေဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ခံစားရမှု များတာ - အမျိုးသမီးတွေက ရာသီလာချိန်မှာ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာနဲ့ သွေးဆုံးချိန်တွေမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေဖြစ်ပေါ်နေပြီး အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားပြောင်းလဲမှု တွေကို ခံစားရသလို အသားအရေမှာ ဝက်ခြံပေါက်တာကစလို့ တင်းတိတ်နဲ့ မှဲ့ခြောက်တွေကြောင့် လည်း အသားအရေပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ခြေက ပိုများနေတာပါ။Autoimmune ခံစားရနိုင်ခြေ မြင့်နေတာ - အမျိုးသမီးတွေက Autoimmune ရောဂါတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သလို အရေပြားရောင်ရမ်းမှုကိုလည်း ပိုဆိုးစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် lupus ကို ခံစားရနိုင်ခြေလည်း ပိုမြင့်တက်နေပါတယ်။အမျိုးသားတွေက ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကို ခဏခဏမခံစားရတာကြောင့် အမျိုးသမီးတွေလို အရေပြားပြဿနာတွေကို မခံစားရပေမယ့် မုတ်ဆိတ်မွေး နှုတ်ခမ်းမွေးတွေကို ရိတ်တာကြောင့် အရေပြားမှာ ကျိန်းစပ်စပ် ခံစားရနိုင်ခြေနဲ့ မအီမသာခံစားရနိုင်ခြေကလည်း ပိုများနေပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်အမျိုးသမီးလေးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ဝက်ခြံနဲ့ တင်းတိပ်၊ မှဲ့ခြောက်တွေအပြင် အခြားသော အရေပြားပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ခြေ များတယ်ဆိုပေမယ့် ပုံမှန် အသားအရေလေးကို သေချာလေး ထိန်းသိမ်းမယ်ဆိုရင်တော့ အရေပြားပြဿနာတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်မှာပါ။
ဟော ရာသီလာပြီးတာမှ ၂ ပတ်ကျော်ကျော်ပဲ ရှိသေးတယ် ထပ်လာနေပြန်ပြီ ဘာဖြစ်လို့များပါလိမ့်! ဆိုပြီး စိတ်ပူနေပြီလား… ဒါဆိုရင်တော့ ဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ပြောပြပေးထားတာမို့ အတူတူ ကြည့်လိုက်ရအောင် နော် …ရာသီစက်ဝန်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြား ၂၁ ရက်ထက်တိုနေတာ ဘာကြောင့်များလဲ!ရာသီစက်ဝန်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြား ၂၁ ရက်ထက်တိုနေတာက ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ရာသီစက်ဝန်းကြားကာလ တိုနေတာ၊ ရာသီသွေးမမှန်တာလို့ ဆိုရပါမယ်။ ကျန်းမာတဲ့ ရာသီစက်ဝန်းတစ်ခုဆိုတာက ရာသီစက်ဝန်း တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာ ၂၁ ရက် ကနေ ၃၅ ရက်အထိ ခြားတတ်ပါတယ်။ရာသီစက်ဝန်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြားမှာ ၂၁ ရက်ထက် တိုနေတာက ကိုယ်တွင်းမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲနေတယ်လို့ ဖော်ပြနေတာဖြစ်သလို စိတ်ဖိစီးမှုတွေများလွန်းနေတာနဲ့ အခြားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ရှိနေတယ် ဆိုတာကို ဖော်ပြနေတာလဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဖြစ်များတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေကတော့ - ဟော်မုန်းပြောင်းလဲတာ - ကိုယ်တွင်းမှာ ပရိုဂျက်စတုန်းဟော်မုန်း နည်းနေတာက ရာသီစက်ဝန်း တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားက ကြားကာလကို တိုစေတာမျိုး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြား - အပျိုဖော်ဝင်စ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် လေဒီလေးတွေနဲ့ သွေးဆုံးခါနီးအရွယ် အမျိုးသမီးတွေမှာလည်း ရာသီစက်ဝန်း ကြားကာလက ၂၁ ရက်ထက်တိုလာတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။စိတ်ဖိစီးမှု အရမ်းများနေတာ - စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအပေါ် သက်ရောက်နေတဲ့ ဖိစီးမှုတွေ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပေါ်မှာ သက်ရောက်နေတဲ့ ဖိစီးမှုတွေကြောင့် ကိုယ်တွင်းဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်စေပြီး ရာသီစက်ဝန်းကြားကာလကို တိုစေနိုင်ပါတယ်။သိုင်းရွိုက်ပြဿနာ - သိုင်းရွိုက်က ပုံမှန်ထက် အလုပ်ပိုလုပ်နေတာ၊ ပုံမှန်လောက်ကို အလုပ်မလုပ်နိုင် တာတွေကြောင့်လည်း ကိုယ်တွင်းဟော်မုန်းပေါ်မှာ သက်ရောက်မှု ဖြစ်စေပြီး ရာသီစက်ဝန်း ကြားကာလတိုတာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။သားအိမ်မှာ ပုံမှန် မဟုတ်တာ တစ်ခုခု ခံစားနေရတာ - သားအိမ်ထဲမှာ အလုံးတည်နေတာ၊ ရေအိတ် တည်တာ၊ သားအိမ်တွင်းတစ်ရှူးတွေ သားအိမ်အပြင်ဘက်မှာ ကြီးထွားတာ၊ သားဥအိမ်မှာ ရေအိတ်တည်တာတွေကို ခံစားနေရမယ်ဆိုရင်လည်း ရာသီစက်ဝန်း ကြားကာလတိုတာကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ နေထိုင်မှုပုံစံ - ကိုယ်အလေးချိန် အရမ်းကျသွားတာ၊ ဝိတ်ချနေတာ၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်တာတွေ၊ စားသောက်မှုမမှန်တာတွေကလည်း ရာသီစက်ဝန်းတစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကြားကာလကို ၂၁ ရက်ထက် တိုတာမျိုးတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ဒီအချက်တွေအပြင် ကိုယ်ဝန်ရှိနေတာ၊ နို့တိုက်နေရတာ၊ ကိုယ်ဝန်အစောပိုင်းမှာ ပျက်ကျတာ၊ သားဆက်ခြား နည်းတွေမှာပါတဲ့ ဟော်မုန်းတွေကြောင့်လည်း ရာသီစက်ဝန်းတစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာ ၂၁ ရက်ထက်တိုတာမျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်အချိန်မှာ ကုသမှုခံယူရမလဲ!ဒီလို အခြေအနေဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုပါမယ်။ရာသီစက်ဝန်းကြားကာလက ၂၁ ရက်ထက် တိုနေတာက ဆက်တိုက်လိုလို ဖြစ်နေမယ်။ - သွေးဆင်းတာက အဆမတန် များနေမယ် - တစ်နာရီတစ်ခါ လစဉ်သုံးလဲလှယ်နေရမယ် - အရမ်းကို ငြီးစီစီဖြစ်နေမယ် - သွေးဆင်းတာက ၇ ရက်နဲ့အထက် ဖြစ်နေမယ် - ရာသီစက်ဝန်းတစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာ သွေးဆင်းတာမျိုး ဖြစ်မယ် - အားမရှိသလို ခံစားရမယ်- ခြေကုန်လက်ပမ်းကျမယ် - သွေးအားနည်းတာမျိုး ခံစားရမယ်ဆိုရင်တော့ တတ်သိနားလည်တဲ့သူနဲ့ အမြန်ဆုံး ပြသဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီစက်ဝန်းကြားကာလက ၂၁ ရက်ထက်တိုနေတာကို တစ်လတည်း မဟုတ်ဘဲ ဆက်တိုက်လိုလို ဖြစ်နေမယ်။ ဒီလိုဖြစ်နေတာနဲ့အတူ သွေးဆင်းများလွန်းတာ သွေးဆင်းချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်ကိုက်ခဲတာမျိုး ခံစားရမယ်ဆိုရင်တော့ အမြန်ဆုံး လိုအပ်တဲ့ ကုသမှု ခံယူဖို့ လိုပါမယ်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ အမျိုးသမီးလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ စတင်ပါတယ်။ ဒီလို ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုကလည်း အပါအဝင်ပေါ့။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု အကြောင်းလေးကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာက အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ရဲ့ ပထမဆုံးသော လက္ခဏာတစ်ခုပါ။ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်ကနေ ၁၃ နှစ်အတွင်းမှာ သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်ပါတယ်။ ဒီကာလမှာ အီစထရိုဂျင်လိုမျိုး ဟော်မုန်းတွေ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ ရင်သားမှာ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေစတင်လာပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုစတင်လာပြီး ဆယ်ကျော်သက်နှောင်းပိုင်း မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက ရပ်တန့်သွားပါတယ်။ အရွယ်အစားနဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်က တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦးမှာတော့ မတူနိုင်ပါ ဘူး။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက်မတူတာကလည်း ပုံမှန်ပါပဲ။ ရင်သားစဖွံ့ဖြိုးချိန်မှာ ရင်သားကတင်းပြီးနာတာ၊ စမ်းလိုက်မိရင် အကျိတ်လို့ ယူဆရတဲ့ အစိုင်အခဲလေးတွေ ရှိနေတာ နို့သီးခေါင်းကထူလာပြီး အရောင်ရင့်လာတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့အတူ နာကျင်တာ ရင်သားတင်းတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေက ပုံမှန်ပဲလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ပုံမှန်ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာ ဘာလဲ!ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ မျိုးဆက်ပွားမှုဖြစ်စဉ်မှာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝတလျှောက် တိကျတဲ့ အသက်အပိုင်းအခြား အလိုက် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ပထမဆုံးသော ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက မိခင်ဝမ်းထဲမှာ ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပွားတာပါ။ နောက်တစ်ကြိမ်ကတော့ အပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။တတိယအကြိမ်ကတော့ ကလေးမွေးဖွားခါနီးမှာပါ။ဒီကာလအပိုင်းအခြားတွေအပြင် လေဒီလေးတွေ လစဉ်ကြုံတွေ့ရတဲ့ ရာသီလာခါနီးတွေမှာလည်း ရင်သားပြောင်းလဲတာကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ လေဒီလေးတွေအနေနဲ့ သွေးဆုံးခါနီးရောက်ပြီဆိုရင်လည်း ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲတာမျိုးတွေကို ခံစားရနိုင်ပါသေးတယ်။ရင်သားက ဘာလို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုကြီးလာတာလဲ!အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နောက်ပိုင်းကာလရောက်လေလေ ရင်သားရဲ့ အဆီတစ်ရှူးတွေ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေဖွံ့ဖြိုးလာတာကြောင့်ရင်သားတွေက တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးလာတာပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၁၇ နှစ်ကနေ ၁၈ နှစ်ရောက်ချိန်မှာ ပြီးစီးသွားပါတယ်။ လေဒီလေးတိုင်းမှာတော့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက စတင်တဲ့အရွယ်နဲ့ ပြီးဆုံးတဲ့အရွယ်ကတော့ တူမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်နေချိန်မှာ တစ်ရှူးတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် ရင်သားမှာ ယားယံတာ၊ တင်းပြီးနာတာ၊ ရောင်တာမျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ မျိုးရိုးလိုက်ပြီး ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်တဲ့ အရွယ်က တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုမလဲ!ဆယ်ကျော်သက်သမီးလေးတွေမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၈ နှစ်မတိုင်ခင်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်မယ်အသက် ၁၃ နှစ်ကျော်တဲ့အထိ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု မစတင်ဘူးရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေးနေချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်တာ၊ ရင်သားက ခဲနေတာ၊ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အရညတွေထွက်နေတာမျိုး ခံစားရမယ်ဆိုရင်တော့ ပုံမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆလို့ရတာကြောင့် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး ပြသဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက လေဒီလေးတွေရဲ့ ဘဝသက်တမ်းတလျှောက်မှာ ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ရင်သားတစ်ရှူးတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေအလိုက် ရင်သားတွေက ပြောင်းလဲလာပါမယ်။ ဒီလိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေမယ့် အသက် ၃၅ နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ တဖြည်းဖြည်းကျုံ့လာပြီး ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
သားဆက်ခြားတာက ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ မိသားစုလေးဖြစ်စေဖို့အတွက် အရေးပါတဲ့ အချက်လေးတစ်ခုပေါ့။ ဒီလိုသားဆက်ခြားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာလည်း ၃ လခံထိုးဆေး၊ နေ့တိုင်းတစ်ရက်မပြတ်သောက်ရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ သောက်သုံးရတဲ့ အရေးပေါ်သန္ဓေတားသောက်ဆေး၊ သားအိမ်တွင်းထဲ ထည့်ရတဲ့ သားဆက်ခြားနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ (IUD)၊ လက်မောင်းတွင်းထည့်သားဆက်ခြားနည်း (Implant) ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ နေ့စဉ်တိုင်း သောက်သုံးရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေးကို သောက်ဖို့မေ့သွားရင် ဘယ်လိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်တာပါ။ တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ!တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ! ဆိုတော့ မေ့သွားတဲ့ ဆေးအလုံးအရေအတွက်နဲ့ ဆေးအတန်းပေါ်မူတည်ပြီး ဘယ်လိုပြန်သောက်ရမလဲဆိုတာတော့ ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။တစ်ရက်ပဲ မေ့သွားခဲ့တာဆိုရင် ဆေးသောက်ဖို့ ပျက်သွားတဲ့အခါ တစ်ရက်တည်းသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ တစ်လုံးပဲ သောက်ဖို့မေ့သွားဆိုရင် သတိရရချင်းမှာပဲ ချက်ချင်းဆေးတစ်လုံးကို သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ပြီးရင်တော့ အဲ့ဒီရက်အတွက် သောက်ရမယ့်ဆေးကို သောက်ပါ။ ဆိုလိုချင်တာက တစ်ရက်တည်းကို တားဆေး ၂ လုံးဆင့်သောက်ရမယ့် အခြေအနေပါ။ နောက်ရက်တွေမှာတော့ ဆေးကို တစ်နေ့တစ်လုံးပဲ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်တိုက်သောက်သွား ပေးပါ။ နှစ်ရက် မေ့သွားတာဆိုရင်သန္ဓေတားဆေး သောက်ဆေးကို နှစ်ရက်ဆက်တိုက် နှစ်လုံး မေ့သွားပါက သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သုံးရက် မေ့သွားတာဆိုရင်ဆေးကတ်ရဲ့ ပထမတန်း ဒါမှမဟုတ် ဒုတိယတန်းမှာ သောက်ဖို့မေ့သွားတာက ၃ ရက်နဲ့အထက် ဖြစ်နေမယ် ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ (၅) ရက်အတွင်း လိင်ဆက်ဆံထားမိမယ်ဆိုရင် အရေးပေါ်တားဆေး သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။သုံးရက်နဲ့အထက် မေ့သွားတာဆိုရင်တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းမှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် မေ့ခဲ့တာဆိုရင် သတိရရချင်း ဆေးတစ်လုံး သောက်ပါ။ ပြီးရင်တော့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းကုန်တဲ့အထိ တစ်နေ့ကို တစ်လုံးသောက်ပါ။ ၄ တန်းမြောက် ရင် ဆေးကဒ်အသစ်ကို ပြောင်းသောက်ရပါမယ်။ ဆိုလိုချင်တာက ၄ တန်းမြောက်ကို မသောက်တော့ဘဲ ဆေးကတ်အသစ်ကို သောက်ရမယ်လို့ ပြောချင်တာပါ။ ဒီလိုပြောင်းသောက်တာနဲ့အတူ (၇) ရက်အတွင်းလိင်ဆက်ဆံမယ်ဆိုရင်တော့ ကွန်ဒုံးကို သုံးစေချင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ ၄ တန်းမြောက်ကို သောက်နေတဲ့အချိန်မှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် ဆေးသောက်ဖို့ မေ့နေခဲ့တာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဆေးကဒ်အသစ်ပြောင်းသောက်လိုက်တာ အကောင်းဆုံးပါ။ ဒီအချက်လေးကိုတော့ သတိပြုစေချင်ပါတယ်ဆေးကတ်ကို စသောက်တဲ့ ပထမအပတ်အတွင်းမှာ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့ခဲ့ပြီး မကြာသေးမီကာလမှာ အတူနေထားမိတယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေရှိတာမို့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်စေချင်ပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်တားဆေးသောက်ဆေးက အာနိသင်ကောင်းကောင်းရစေဖို့ ပုံမှန်တစ်နေ့တစ်လုံး မပျက်မကွက် သေချာလေး သောက်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒီလိုသောက်ပေးမှသာ သားဆက်ခြားဖို့ အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ။ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ ဆေးကရေစိုပျက်စီးသွားတာမျိုးဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်းဆေးကို သောက်တာ ဆေးကတ်အသစ်ဝယ်ပြီး ဆက်သောက်တာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ အမျိုးသမီးလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ စတင်ပါတယ်။ ဒီလို ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုကလည်း အပါအဝင်ပေါ့။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု အကြောင်းလေးကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာက အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ရဲ့ ပထမဆုံးသော လက္ခဏာတစ်ခုပါ။ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်ကနေ ၁၃ နှစ်အတွင်းမှာ သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်ပါတယ်။ ဒီကာလမှာ အီစထရိုဂျင်လိုမျိုး ဟော်မုန်းတွေ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ ရင်သားမှာ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေစတင်လာပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုစတင်လာပြီး ဆယ်ကျော်သက်နှောင်းပိုင်း မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက ရပ်တန့်သွားပါတယ်။ အရွယ်အစားနဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်က တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦးမှာတော့ မတူနိုင်ပါ ဘူး။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက်မတူတာကလည်း ပုံမှန်ပါပဲ။ ရင်သားစဖွံ့ဖြိုးချိန်မှာ ရင်သားကတင်းပြီးနာတာ၊ စမ်းလိုက်မိရင် အကျိတ်လို့ ယူဆရတဲ့ အစိုင်အခဲလေးတွေ ရှိနေတာ နို့သီးခေါင်းကထူလာပြီး အရောင်ရင့်လာတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့အတူ နာကျင်တာ ရင်သားတင်းတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေက ပုံမှန်ပဲလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ပုံမှန်ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာ ဘာလဲ!ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ မျိုးဆက်ပွားမှုဖြစ်စဉ်မှာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝတလျှောက် တိကျတဲ့ အသက်အပိုင်းအခြား အလိုက် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ပထမဆုံးသော ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက မိခင်ဝမ်းထဲမှာ ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပွားတာပါ။ နောက်တစ်ကြိမ်ကတော့ အပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။တတိယအကြိမ်ကတော့ ကလေးမွေးဖွားခါနီးမှာပါ။ဒီကာလအပိုင်းအခြားတွေအပြင် လေဒီလေးတွေ လစဉ်ကြုံတွေ့ရတဲ့ ရာသီလာခါနီးတွေမှာလည်း ရင်သားပြောင်းလဲတာကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ လေဒီလေးတွေအနေနဲ့ သွေးဆုံးခါနီးရောက်ပြီဆိုရင်လည်း ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲတာမျိုးတွေကို ခံစားရနိုင်ပါသေးတယ်။ရင်သားက ဘာလို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုကြီးလာတာလဲ!အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နောက်ပိုင်းကာလရောက်လေလေ ရင်သားရဲ့ အဆီတစ်ရှူးတွေ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေဖွံ့ဖြိုးလာတာကြောင့်ရင်သားတွေက တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးလာတာပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၁၇ နှစ်ကနေ ၁၈ နှစ်ရောက်ချိန်မှာ ပြီးစီးသွားပါတယ်။ လေဒီလေးတိုင်းမှာတော့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက စတင်တဲ့အရွယ်နဲ့ ပြီးဆုံးတဲ့အရွယ်ကတော့ တူမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်နေချိန်မှာ တစ်ရှူးတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် ရင်သားမှာ ယားယံတာ၊ တင်းပြီးနာတာ၊ ရောင်တာမျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ မျိုးရိုးလိုက်ပြီး ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်တဲ့ အရွယ်က တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုမလဲ!ဆယ်ကျော်သက်သမီးလေးတွေမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၈ နှစ်မတိုင်ခင်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်မယ်အသက် ၁၃ နှစ်ကျော်တဲ့အထိ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု မစတင်ဘူးရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေးနေချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်တာ၊ ရင်သားက ခဲနေတာ၊ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အရညတွေထွက်နေတာမျိုး ခံစားရမယ်ဆိုရင်တော့ ပုံမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆလို့ရတာကြောင့် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး ပြသဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက လေဒီလေးတွေရဲ့ ဘဝသက်တမ်းတလျှောက်မှာ ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ရင်သားတစ်ရှူးတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေအလိုက် ရင်သားတွေက ပြောင်းလဲလာပါမယ်။ ဒီလိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေမယ့် အသက် ၃၅ နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ တဖြည်းဖြည်းကျုံ့လာပြီး ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
သားဆက်ခြားတာက ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ မိသားစုလေးဖြစ်စေဖို့အတွက် အရေးပါတဲ့ အချက်လေးတစ်ခုပေါ့။ ဒီလိုသားဆက်ခြားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာလည်း ၃ လခံထိုးဆေး၊ နေ့တိုင်းတစ်ရက်မပြတ်သောက်ရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ သောက်သုံးရတဲ့ အရေးပေါ်သန္ဓေတားသောက်ဆေး၊ သားအိမ်တွင်းထဲ ထည့်ရတဲ့ သားဆက်ခြားနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ (IUD)၊ လက်မောင်းတွင်းထည့်သားဆက်ခြားနည်း (Implant) ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ နေ့စဉ်တိုင်း သောက်သုံးရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေးကို သောက်ဖို့မေ့သွားရင် ဘယ်လိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်တာပါ။ တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ!တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ! ဆိုတော့ မေ့သွားတဲ့ ဆေးအလုံးအရေအတွက်နဲ့ ဆေးအတန်းပေါ်မူတည်ပြီး ဘယ်လိုပြန်သောက်ရမလဲဆိုတာတော့ ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။တစ်ရက်ပဲ မေ့သွားခဲ့တာဆိုရင် ဆေးသောက်ဖို့ ပျက်သွားတဲ့အခါ တစ်ရက်တည်းသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ တစ်လုံးပဲ သောက်ဖို့မေ့သွားဆိုရင် သတိရရချင်းမှာပဲ ချက်ချင်းဆေးတစ်လုံးကို သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ပြီးရင်တော့ အဲ့ဒီရက်အတွက် သောက်ရမယ့်ဆေးကို သောက်ပါ။ ဆိုလိုချင်တာက တစ်ရက်တည်းကို တားဆေး ၂ လုံးဆင့်သောက်ရမယ့် အခြေအနေပါ။ နောက်ရက်တွေမှာတော့ ဆေးကို တစ်နေ့တစ်လုံးပဲ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်တိုက်သောက်သွား ပေးပါ။ နှစ်ရက် မေ့သွားတာဆိုရင်သန္ဓေတားဆေး သောက်ဆေးကို နှစ်ရက်ဆက်တိုက် နှစ်လုံး မေ့သွားပါက သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သုံးရက် မေ့သွားတာဆိုရင်ဆေးကတ်ရဲ့ ပထမတန်း ဒါမှမဟုတ် ဒုတိယတန်းမှာ သောက်ဖို့မေ့သွားတာက ၃ ရက်နဲ့အထက် ဖြစ်နေမယ် ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ (၅) ရက်အတွင်း လိင်ဆက်ဆံထားမိမယ်ဆိုရင် အရေးပေါ်တားဆေး သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။သုံးရက်နဲ့အထက် မေ့သွားတာဆိုရင်တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းမှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် မေ့ခဲ့တာဆိုရင် သတိရရချင်း ဆေးတစ်လုံး သောက်ပါ။ ပြီးရင်တော့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းကုန်တဲ့အထိ တစ်နေ့ကို တစ်လုံးသောက်ပါ။ ၄ တန်းမြောက် ရင် ဆေးကဒ်အသစ်ကို ပြောင်းသောက်ရပါမယ်။ ဆိုလိုချင်တာက ၄ တန်းမြောက်ကို မသောက်တော့ဘဲ ဆေးကတ်အသစ်ကို သောက်ရမယ်လို့ ပြောချင်တာပါ။ ဒီလိုပြောင်းသောက်တာနဲ့အတူ (၇) ရက်အတွင်းလိင်ဆက်ဆံမယ်ဆိုရင်တော့ ကွန်ဒုံးကို သုံးစေချင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ ၄ တန်းမြောက်ကို သောက်နေတဲ့အချိန်မှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် ဆေးသောက်ဖို့ မေ့နေခဲ့တာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဆေးကဒ်အသစ်ပြောင်းသောက်လိုက်တာ အကောင်းဆုံးပါ။ ဒီအချက်လေးကိုတော့ သတိပြုစေချင်ပါတယ်ဆေးကတ်ကို စသောက်တဲ့ ပထမအပတ်အတွင်းမှာ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့ခဲ့ပြီး မကြာသေးမီကာလမှာ အတူနေထားမိတယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေရှိတာမို့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်စေချင်ပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်တားဆေးသောက်ဆေးက အာနိသင်ကောင်းကောင်းရစေဖို့ ပုံမှန်တစ်နေ့တစ်လုံး မပျက်မကွက် သေချာလေး သောက်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒီလိုသောက်ပေးမှသာ သားဆက်ခြားဖို့ အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ။ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ ဆေးကရေစိုပျက်စီးသွားတာမျိုးဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်းဆေးကို သောက်တာ ဆေးကတ်အသစ်ဝယ်ပြီး ဆက်သောက်တာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်လေး ရောက်လာပြီဆိုရင် သမီးငယ်လေးတွေမှာ အပျိုဖော်ဝင်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေကို စတင်ခံစားရတာနဲ့အတူ ရာသီသွေးစဆင်းတာကိုပါ ကြုံတွေ့ရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရာသီသွေးပေါ်တယ်ဆိုတာက ကျန်းမာစွာနဲ့ အပျိုဖော်ဝင်တယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာတစ်ရပ်ပါ။ ဒီလို အပျိုဖော်စဝင်ချိန်မှာ ရာသီသွေးဆင်းတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တွေ့ကြုံရနိုင်တဲ့ အခြေအနေလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဗဟုသုတလေးတွေကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။အပျိုဖော်စဝင်ချိန်မှာ ကြုံတွေ့ရနိုင်တဲ့ ရာသီလာခြင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေများဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အပျိုဖော်စဝင်ချိန်မှာ ရာသီသွေးစဆင်းပြီဆိုရင် တွေ့ရနိုင်တဲ့ အခြေအနေလေးတွေကတော့ အများကြီးပါ။ အတွေ့ရများတာတွေကတော့ - ရာသီသွေးဆင်း ရက်မမှန်တာသွေးဆင်း နည်းလွန်းတာ၊ များလွန်းတာရာသီလာချိန်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲတာရာသီသွေးဆင်းတဲ့ ပမာဏ မမှန်တာရာသီသွေးဆင်းရက် အရေအတွက် မတူတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲ!အပျိုဖော်ဝင်စ သမီးငယ်လေးတွေမှာ အပေါ်မှာ ပြောခဲ့သလိုကိစ္စရပ်လေးတွေကို ကြုံတွေ့စေတဲ့ အကြောင်းအရင်းလေးတွေကတော့ တစ်ခုမက ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲတာအပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာ အရွယ်ရောက်ပြီးတဲ့ လေဒီလေးတစ်ယောက်ဖြစ်ဖို့ အစပြုချိန် ဖြစ်တာမို့ ကိုယ်တွင်းမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီလို ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေက ရာသီစက်ဝန်းအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုဖြစ်သွားပြီး ရာသီသွေးဆင်း ရက်မမှန်တာ၊ ရာသီသွေးပမာဏအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိတာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ဟော်မုန်းအတက်အကျမြန်လွန်းတာ၊ ဟော်မုန်းပမာဏ မတည်ငြိမ်တာ၊ အပျိုဖော်ဝင်စအချိန်မှာ ကိုယ်တွင်းဟော်မုန်း အနေအထားကလည်း မတည်ငြိမ်သေးသလို တစ်နေ့တာမှာ နေထိုင်စားသောက်မှုတွေနဲ့ တွေ့ကြုံရတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကလည်း အိပ်စက်မှုအပေါ်သက်ရောက်တာ ဟော်မုန်းအပေါ် သက်ရောက်တာတွေ ဖြစ်ပြီး အပျိုဖော်ဝင်စကာလ ရာသီသွေးဆင်းတဲ့ အစောပိုင်းလတွေမှာ ရက်မမှန်တာ၊ သွေးဆင်းတဲ့ ကာလမတူညီတာနဲ့ သွေးဆင်းတဲ့ ပမာဏ မတူညီတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး အခြေအနေတွေကို အပျိုဖော်ဝင်စကနေ ၁ နှစ် ဒါမှမဟုတ် ၂ နှစ်လောက်အထိ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှု များနေတာစိတ်ဖိစီးမှုများနေတာကလည်း ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနေပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးနေတဲ့အခါ ဦးနှောက်ရဲ့ မျိုးပွားစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အပိုင်းက ဟော်မုန်းထွက်ရှိမှု နည်းစေဖို့ လုပ်ဆောင်ပါတယ်။ဒီအနေအထားက ဟော်မုန်းမညီမျှမှုကို ဖြစ်စေပြီး ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ်မှာ အမျိုးမျိုးသော သက်ရောက်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် အတက်အကျဆယ်ကျော်သက်အရွယ် သမီးငယ်လေး တစ်ယောက်အနေနဲ့ အရွယ်လေး ရလာချိန်မှာ လှချင်တာကြောင့် ဝိတ်ချတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် တွေ့ကြုံရတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုတွေ များပြီး အစားတွေကို အရမ်းစားရင်းက ကိုယ်အလေးချိန်တိုးလာတာမျိုးတွေ ဖြစ်မယ်။ ကိုယ်အလေးချိန်က အတက်အကျ မြန်လွန်းနေတာမျိုးတွေက ဟော်မုန်းတွေကို သိသိသာသာ ဟန်ချက်ပျက်စေပြီး မကြာခဏဆိုသလို ရာသီသွေးမမှန်တာနဲ့ ရာသီသွေးထိမ်တာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။လေ့ကျင့်ခန်းတွေ အလွန်အကျွံလုပ်တာလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းတယ်ဆိုပေမယ့် လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို အလွန်အကျွံ လုပ်တာက ရာသီစက်ဝန်းကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်မယ်ဆိုရင် ကိုယ်တွင်းဟော်မုန်းစနစ် ဟန်ချက်ပျက်သွားပြီး ရာသီသွေးဆင်းရက်ထက် နောက်ကျပြီးမှ သွေးဆင်းတာ၊ ရာသီသွေးဆင်းရက် ကျော်တာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စားသောက်မှုပုံစံ မမှန်တာဝိတ်ကျချင်လို့ အစားလျော့နေတာမျိုး၊ အာဟာရတန်ဖိုး နည်းပါးလွန်းတဲ့ အသင့်စား၊ အမြန်စား အစားအစာတွေကိုပဲ အမြဲလိုလို စားသုံးနေတာမျိုးတွေက ခန္ဓာကိုယ်မှာ အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ်မှာ အနှောင့်အယှက်တွေ ဖြစ်စေပါတယ်။ အာဟာရမပြည့်ဝမှုက အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်းနဲ့ ပရိုဂျက်စတုန်းဟော်မုန်းထွက်ရှိမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး ဆယ်ကျော်သက် သမီးငယ်လေးတွေမှာ ရာသီသွေးဆင်းတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြဿနာတွေကို ခံစားရစေနိုင် ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းခြင်းနဲ့ သတိထားရမယ့်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ!ရာသီသွေးဆင်းနည်းလွန်းတာကလည်း မကောင်းသလို သွေးဆင်းများလွန်းတာကလည်း မကောင်းပါဘူး။ သွေးဆင်းများလွန်းတာက ခြေကုန်လက်ပမ်းကျစေနိုင်သလို မူးဝေတာ၊ ငြီးစီစီဖြစ်တာနဲ့ ရေရှည်မှာ သွေးအား နည်းတာကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ အသက် ၁၅ နှစ် ပြည့်တဲ့အထိရာသီမလာဘူးဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ သေချာလေး ပြသစစ်ဆေးဖို့ လိုပါမယ်။ နောက်တစ်ချက်ရှိတာက ရာသီစလာနေပြီဆိုပေမယ့် ၃ လလောက်ရာသီသွေး ပျောက်နေတာမျိုးဆိုရင် ကျန်းမာရေးပြဿနာ တစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်နေနိုင်တာမို့ သေချာလေး စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းများလွန်းတာ (၂ နာရီခြားတစ်ခါလောက် လစဉ်သုံးလဲလှယ်နေရတာ)၊ ရာသီလာချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ရာသီသွေးဆင်းတာက ၇ ရက်ထက် ကျော်နေတာမျိုး ဖြစ်မယ်ဆိုရင်လည်း ကလေးကို သေချာလေး ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု လုပ်သင့်ပါတယ်။ မေမေတို့ ဘယ်လို ကူညီလို့ရမလဲ!ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေအနေနဲ့ ရာသီသွေးစဆင်းတဲ့ ၂ နှစ်လောက်မှာ ရာသီသွေးဆင်းရက အတိအကျမဖြစ်တာ၊ သွေးဆင်းတဲ့ ပမာဏ မတူတာမျိုးတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ကလေးကို ရာသီလာမယ့်ရက်ကို သေချာလေး ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်စေဖို့ ရာသီလာတဲ့ရက်ကို ရေးမှတ်ပေးထားတာမျိုး အပြင် အခုလို Application လေး သုံးပြီး စစ်ဆေးကြည့်လို့လည်း ရပါတယ်။ရာသီလာတဲ့အခါမှာ စိတ်အနှောင့်အယှက်ကင်းစေဖို့ ကျောင်းလွယ်အိတ်ထဲမှာ အိတ်လေးတစ်ခုနဲ့ လစဉ်သုံးအပိုလေးတွေ ထည့်ပေးတာ၊ အတွင်းခံဘောင်းဘီလေးတွေ ထည့်ပေးတာ၊ လဲဝတ်လို့ရမယ့် အဝတ်အထည်တွေကို ထည့်ပေးထားတာမျိုး ပြင်ဆင်ပေးလို့ ရပါတယ်။ရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို သက်သာစေဖို့အတွက် ရေနွေးအိတ်ကပ်ပေးတာ၊ ရေနွေးနဲ့ရေချိုးစေတာ၊ အာဟာရပြည့်ဝအောင် ပြင်ဆင်ပေးတာ၊ ရေလုံလောက်အောင် သောက်စေတာ၊ သင့်တင့်တဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ လုပ်တာမျိုး လုပ်ပေးလို့ ရပါတယ်။ လိုအပ်မယ်ဆိုရင် သံဓာတ်အားဖြည့်ဆေးလေး တိုက်ပေးလို့ ရပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီသွေးဆင်းတာက ကျန်းမာစွာ အပျိုဖော်ဝင်လာပြီဆိုတဲ့ လက္ခဏာဖြစ်တာမို့ မေမေတို့အနေနဲ့ ကလေးကို ရာသီလာတာကို စိတ်ညစ်စရာလို့တွေးပြီး အာဟာရမဖြစ်တာတွေ စားတာမျိုး၊ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး သေချာ ဂရုမစိုက်တာမျိုးတွေ မလုပ်မိစေဖို့ သေချာလေး ဂရုစိုက်ပေးရင်း သိထားသင့်တာလေးတွေကို ပြောပြသင်ပေးကြဖို့ အကြံပြုတိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေရှင့် …..
လှေကားတက်ဖို့ ပျင်းနေတုန်းလား... နှလုံးကျန်းမာစေဖို့ဆိုရင် လှေကားအတက်အဆင်း လုပ်ပေးပါ။ ဓာတ်လှေကားတွေ စက်လှေကားတွေ စီးမယ့်အစား လှေကားကိုပဲ အသုံးပြုပါ။ ဒါက သင်ထင်ထားတာထက် ပိုကျန်းမာစေနိုင်ပါတယ်။ လှေကားအတက်အဆင်း လုပ်တာက နှလုံးရောဂါခံစားရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သလား!မကြာသေးခင်က American Journal of Cardiovascular Drugs ကထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ကြီးမားတဲ့ လေ့လာမှုတစ်ရပ်ရဲ့ ရလဒ်အရသိရတာက ပုံမှန်လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တဲ့သူတွေက နှလုံးသွေးကြော ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို ပုံမှန်ထက် ၃၉% အထိလျှော့ချပေးနိုင်ပြီး အခြားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကိုလည်း ၂၄%အထိလျှော့ချပေးနိုင်တယ်ဆိုတာပါ။ ဒါတွေအပြင် ရုတ်တရက်နှလုံးရပ်တာ၊ လေဖြတ်တာနဲ့ နှလုံးစွမ်းဆောင်ရည်ကျဆင်းတာတွေကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။“နေ့စဉ်တိုင်းမှာ လှေကားအတက်အဆင်း ပုံမှန်လုပ်ဖြစ်တာက အသက်ရှည်ကျန်းမာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင် ပါတယ်။”လို့ သုတေသီတွေက ဆိုပါတယ်။ လေ့လာမှုအတွင်း လေ့လာမှုကို ၉ ကြိမ်တိုင်တိုင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အသက် ၃၅ နှစ် ကနေ ၈၄ နှစ်ကြားရှိသူ ၄၈၀၀၀၀ ဦးကို လေ့လာမှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။လေ့လာမှုမှာပါဝင်သူတွေထဲမှာမှ ပုံမှန် လှေကားတက်လေ့ရှိသူတွေက အရွယ်မတိုင်ခင် သေဆုံးနိုင်ခြေနဲ့ နှလုံးရောဂါ အပါအဝင် နာတာရှည်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချ ပေးနိုင်တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ လှေကားတက်တဲ့ အလေ့အထကို ၁၄ နှစ်ကြာ လိုက်နာသူတွေက ခဏတာ လိုက်နာသူတွေထက် အသက်ပိုရှည်တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။တစ်နေ့မှာ ၆ ခေါက်ထက် မနည်း လှေကားအတက်အဆင်း ပုံမှန်လုပ်နေသူတွေက ကျန်းမာရေးကောင်းကျိုး ပိုများများရတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လေ့လာမှုတွေကို ထပ်မံ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါဦးမယ်။ လှေကားအတက်အဆင်းက နှလုံးကျန်းမာရေးကို ကောင်းကျိုးများသလား!လှေကားအဆက်အဆင်းလုပ်တာက အချိန်တိုအတွင်းမှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်သလိုပါပဲ နှလုံးခုန်နှုန်းကို မြန်စေသလို နှလုံးသွေးကြောတွေကို ကျန်းမာစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ အင်အားပြည့်ဝစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ပုံမှန် လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တာက သွေးပေါင်ချိန်ကို ကျဆင်းစေနိုင်သလို သွေးတွင်းအဆီကို ကျစေပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းညှိနိုင်ဖို့ အများကြီး ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ပုံမှန် လှေကားအတက်အဆင်း လုပ်ပေးတာက နှလုံးသွေးကြောတွေကို ကျန်းမာစေပြီး ကြွက်သားတွေ သန်မာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။လှေကား အတက်အဆင်းလုပ်တာ များရင်များသလောက် ကျန်းမာစေပြီး နှလုံးကျန်းမာစေဖို့လည်း အများကြီး ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကလည်း ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်တာတစ်ရပ်ပါပဲ။အရွယ်ရောက်ပြီးသူတစ်ယောက်အနေနဲ့ တစ်ပတ်ကို လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တာ အပါအဝင် တစ်ပတ်တာမှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကို မိနစ် ၁၅၀ ထက်မနည်း လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါမယ်။ မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင် တစ်ပတ်ကို ၇၅ မိနစ်လောက် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကို လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါမယ်။ ကြွက်သားတွေ သန်မာစေဖို့ အတွက် တစ်ပတ်ကို ၂ ရက်လောက်တော့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလုပ်ဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်တာ နေ့စဉ်တိုင်းမှာ လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်ပေးတာက နှလုံးသွေးကြော တွေကို ကျန်းမာစေပြီး နှလုံးကျန်းမာစေဖို့ရော အသက်ရှည်စေဖို့ပါ ထောက်ကူပေးနိုင်လို့ လှေကားအတက် အဆင်း လုပ်ဖို့လိုမယ်ဆိုရင် စက်လှေကား ဓာတ်လှေကားတွေကို မသုံးဘဲ တတ်နိုင်သမျှ ရိုးရိုးလှေကားကိုပဲ သုံးဖို့ အကြံပြုလိုက်ပါရစေ။
လည်ချောင်းနာ ဖျားနာမှုတွေအပြီး အသံဝင်သွားတာက အတော်လေး နေရခက်စေပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ အဖျားသက်သာလာပေမယ့် ဆက်လက်ခံစားနေရဆဲဖြစ်တဲ့ လည်ချောင်းနာတာနဲ့ အသံဝင်တာကို သက်သာစေဖို့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။အသံဝင်တာကို သက်သာစေဖို့ ဘာလုပ်ရမလဲ!အဖျားအပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့ လည်ချောင်းနာတာနဲ့ အသံဝင်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင် ဆေးသောက်တာအပြင် အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။ အသံကို အနားပေးပါလည်ချောင်းနာတာကို သက်သာစေပြီး အသံဝင်တာကိုပါ သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ အရင်ဆုံးလုပ်ရမယ့် အချက်က အသံအိုးနဲ့ အသံကြိုးတို့ကို အနားပေးဖို့ပါ။ ဒီလို အနားပေးလိုက်မှသာ လည်ချောင်းအတွင်းနံရံ ရောင်တာ၊ အသံအိုးနဲ့ အသံကြိုးရောင်တာတွကို သက်သာစေမှာပါ။ ဒါကြောင့် အသံဝင်နေတဲ့ကာလအတွင်းမှာ အသံကို အနားပေးထားဖို့ လိုပါမယ်။ စကားတွေ အများကြီးပြောတာ၊ အသံကျယ်စွာ အော်ဟစ်ပြောတာမျိုးတွေ မလုပ်ပါနဲ့။ လေချွန်တာမျိုးကိုလည်း ရှောင်ပါ။အရည်များများသောက်ပါအသံဝင်နေပြီဆိုရင်တော့ ရေများများ သောက်တာအပြင် ရေနွေးခပ်နွေးနွေးလေးကို သောက်ပါ။ စွပ်ပြုတ်လိုမျိုး အရည်နွေးနွေးလေးကို သောက်ပါ။ ဒီလိုလုပ်ပေးတာက အသံအိုးရောင်ရမ်းတာ လည်ချောင်းအတွင်းသားတွေ ရောင်ရမ်းတာကို သက်သာစေပါတယ်။ ပျားသံပုရာရည်သောက်ပါပျားရည်၊ သံပုရာရည်နဲ့ ဆားအနည်းငယ် ရေနွေးနွေးတို့ကို ရောစပ်ထားတဲ့ ပျားသံပုရာရည်ကို ခပ်နွေးနွေး အခြေအနေမှာ သောက်ပေးတာက အသံဝင်တာကို သက်သာစေသလို လည်ချောင်းနာတာကိုလည်း သက်သာစေမှာပါ။ ဆားရည်ငုံပေးပါဆားရည်နွေးနွေးငုံပေးတာက လည်ချောင်းနဲ့ ခံတွင်းထဲက ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သလို ရောင်ရမ်းမှုတွေကို သက်သာစေပြီး အသံဝင်တာကို သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဆားရည်နွေးနဲ့ တစ်နေ့ကို (၃) ကြိမ်လောက် ငုံပေးပါ။ ကဖင်းတွေကို ရှောင်ပါကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်၊ လက်ဖက်တွေကိုလည်း ရှောင်ပါ။ အသံဝင်နေချိန်မှာ ကဖင်းပါတာတွေကို စားသောက်တာက ကိုယ်တွင်းရေဓာတ်ကို ဆုံးရှုံးစေပြီး အသံဝင်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကဖင်းပါတာတွေကို မသက်သာမချင်း ရှောင်ထားဖို့ လိုပါမယ်။ရေနွေးငွေ့ ရှူပေးပါရေနွေးငွေ့ရှူပေးတာက လည်ချောင်းတွင်းရောင်ရမ်းတာကို သက်သာစေသလို အသံဝင်တာကိုပါ သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လည်ချောင်းနာပြီး အသံဝင်နေပြီဆိုရင်တော့ ရေနွေးငွေ့ရှူပေးပါ။ငုံဆေး ငုံပေးပါငုံဆေးလေး ငုံပေးတာကလည်း အသံဝင်တာကိုရော လည်ချောင်းနာတာကိုပါ သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငုံဆေးလေး ငုံပေးပါ။ဆေးလိပ် နဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့ရှောင်ပါဆေးလိပ်နဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့တွေက လည်ချောင်းနာတာ၊ အသံဝင်တာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လည်ချောင်းနာပြီး အသံဝင်နေပြီဆိုရင်တော့ ဆေးလိပ်နဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့ကိုရှောင်ပါ။ဆေးလိပ်နဲ့ Vapes ရှောင်ပါအသံဝင်ပြီး လည်ချောင်းနာနေချိန်မှာ ဆေးလိပ်နဲ့ vapes ကို ရှောင်သင့်ပါတယ်။ မရှောင်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ လျှော့သောက်ပါ။ အယ်လ်ကိုဟောရှောင်ပါအယ်လ်ကိုဟောတွေကို အများကြီးသောက်တာက ကိုယ်တွင်းရေဓာတ်ကို ခမ်းခြောက်စေသလို လည်ချောင်းနာတာနဲ့ အသံဝင်တာကို ပိုဆိုးစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသံဝင်နေပြီး လည်ချောင်းနာနေချိန်မှာ အယ်လ်ကိုဟောကို ရှောင်ပါ။ မရှောင်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ လျှော့သောက်ပါ။လည်ချောင်းနာပြီး အသံဝင်နေတာကို သက်သာစေဖို့ အခုပြောခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်အဖျားပျောက်ပြီး လည်ချောင်းနာတာ၊ ချောင်းဆိုးတာနဲ့ အသံဝင်တာတွေကျန်ခဲ့တာက ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ်ပါ။ ဒီအခြေအနေတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် အဆင်ပြေဆုံးဖြစ်မယ့် နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။
လှေကားတက်ဖို့ ပျင်းနေတုန်းလား... နှလုံးကျန်းမာစေဖို့ဆိုရင် လှေကားအတက်အဆင်း လုပ်ပေးပါ။ ဓာတ်လှေကားတွေ စက်လှေကားတွေ စီးမယ့်အစား လှေကားကိုပဲ အသုံးပြုပါ။ ဒါက သင်ထင်ထားတာထက် ပိုကျန်းမာစေနိုင်ပါတယ်။ လှေကားအတက်အဆင်း လုပ်တာက နှလုံးရောဂါခံစားရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သလား!မကြာသေးခင်က American Journal of Cardiovascular Drugs ကထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ကြီးမားတဲ့ လေ့လာမှုတစ်ရပ်ရဲ့ ရလဒ်အရသိရတာက ပုံမှန်လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တဲ့သူတွေက နှလုံးသွေးကြော ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို ပုံမှန်ထက် ၃၉% အထိလျှော့ချပေးနိုင်ပြီး အခြားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကိုလည်း ၂၄%အထိလျှော့ချပေးနိုင်တယ်ဆိုတာပါ။ ဒါတွေအပြင် ရုတ်တရက်နှလုံးရပ်တာ၊ လေဖြတ်တာနဲ့ နှလုံးစွမ်းဆောင်ရည်ကျဆင်းတာတွေကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။“နေ့စဉ်တိုင်းမှာ လှေကားအတက်အဆင်း ပုံမှန်လုပ်ဖြစ်တာက အသက်ရှည်ကျန်းမာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင် ပါတယ်။”လို့ သုတေသီတွေက ဆိုပါတယ်။ လေ့လာမှုအတွင်း လေ့လာမှုကို ၉ ကြိမ်တိုင်တိုင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အသက် ၃၅ နှစ် ကနေ ၈၄ နှစ်ကြားရှိသူ ၄၈၀၀၀၀ ဦးကို လေ့လာမှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။လေ့လာမှုမှာပါဝင်သူတွေထဲမှာမှ ပုံမှန် လှေကားတက်လေ့ရှိသူတွေက အရွယ်မတိုင်ခင် သေဆုံးနိုင်ခြေနဲ့ နှလုံးရောဂါ အပါအဝင် နာတာရှည်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချ ပေးနိုင်တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ လှေကားတက်တဲ့ အလေ့အထကို ၁၄ နှစ်ကြာ လိုက်နာသူတွေက ခဏတာ လိုက်နာသူတွေထက် အသက်ပိုရှည်တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။တစ်နေ့မှာ ၆ ခေါက်ထက် မနည်း လှေကားအတက်အဆင်း ပုံမှန်လုပ်နေသူတွေက ကျန်းမာရေးကောင်းကျိုး ပိုများများရတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လေ့လာမှုတွေကို ထပ်မံ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါဦးမယ်။ လှေကားအတက်အဆင်းက နှလုံးကျန်းမာရေးကို ကောင်းကျိုးများသလား!လှေကားအဆက်အဆင်းလုပ်တာက အချိန်တိုအတွင်းမှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်သလိုပါပဲ နှလုံးခုန်နှုန်းကို မြန်စေသလို နှလုံးသွေးကြောတွေကို ကျန်းမာစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ အင်အားပြည့်ဝစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ပုံမှန် လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တာက သွေးပေါင်ချိန်ကို ကျဆင်းစေနိုင်သလို သွေးတွင်းအဆီကို ကျစေပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းညှိနိုင်ဖို့ အများကြီး ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ပုံမှန် လှေကားအတက်အဆင်း လုပ်ပေးတာက နှလုံးသွေးကြောတွေကို ကျန်းမာစေပြီး ကြွက်သားတွေ သန်မာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။လှေကား အတက်အဆင်းလုပ်တာ များရင်များသလောက် ကျန်းမာစေပြီး နှလုံးကျန်းမာစေဖို့လည်း အများကြီး ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကလည်း ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်တာတစ်ရပ်ပါပဲ။အရွယ်ရောက်ပြီးသူတစ်ယောက်အနေနဲ့ တစ်ပတ်ကို လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တာ အပါအဝင် တစ်ပတ်တာမှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကို မိနစ် ၁၅၀ ထက်မနည်း လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါမယ်။ မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင် တစ်ပတ်ကို ၇၅ မိနစ်လောက် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကို လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါမယ်။ ကြွက်သားတွေ သန်မာစေဖို့ အတွက် တစ်ပတ်ကို ၂ ရက်လောက်တော့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလုပ်ဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်တာ နေ့စဉ်တိုင်းမှာ လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်ပေးတာက နှလုံးသွေးကြော တွေကို ကျန်းမာစေပြီး နှလုံးကျန်းမာစေဖို့ရော အသက်ရှည်စေဖို့ပါ ထောက်ကူပေးနိုင်လို့ လှေကားအတက် အဆင်း လုပ်ဖို့လိုမယ်ဆိုရင် စက်လှေကား ဓာတ်လှေကားတွေကို မသုံးဘဲ တတ်နိုင်သမျှ ရိုးရိုးလှေကားကိုပဲ သုံးဖို့ အကြံပြုလိုက်ပါရစေ။
လည်ချောင်းနာ ဖျားနာမှုတွေအပြီး အသံဝင်သွားတာက အတော်လေး နေရခက်စေပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ အဖျားသက်သာလာပေမယ့် ဆက်လက်ခံစားနေရဆဲဖြစ်တဲ့ လည်ချောင်းနာတာနဲ့ အသံဝင်တာကို သက်သာစေဖို့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။အသံဝင်တာကို သက်သာစေဖို့ ဘာလုပ်ရမလဲ!အဖျားအပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့ လည်ချောင်းနာတာနဲ့ အသံဝင်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင် ဆေးသောက်တာအပြင် အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။ အသံကို အနားပေးပါလည်ချောင်းနာတာကို သက်သာစေပြီး အသံဝင်တာကိုပါ သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ အရင်ဆုံးလုပ်ရမယ့် အချက်က အသံအိုးနဲ့ အသံကြိုးတို့ကို အနားပေးဖို့ပါ။ ဒီလို အနားပေးလိုက်မှသာ လည်ချောင်းအတွင်းနံရံ ရောင်တာ၊ အသံအိုးနဲ့ အသံကြိုးရောင်တာတွကို သက်သာစေမှာပါ။ ဒါကြောင့် အသံဝင်နေတဲ့ကာလအတွင်းမှာ အသံကို အနားပေးထားဖို့ လိုပါမယ်။ စကားတွေ အများကြီးပြောတာ၊ အသံကျယ်စွာ အော်ဟစ်ပြောတာမျိုးတွေ မလုပ်ပါနဲ့။ လေချွန်တာမျိုးကိုလည်း ရှောင်ပါ။အရည်များများသောက်ပါအသံဝင်နေပြီဆိုရင်တော့ ရေများများ သောက်တာအပြင် ရေနွေးခပ်နွေးနွေးလေးကို သောက်ပါ။ စွပ်ပြုတ်လိုမျိုး အရည်နွေးနွေးလေးကို သောက်ပါ။ ဒီလိုလုပ်ပေးတာက အသံအိုးရောင်ရမ်းတာ လည်ချောင်းအတွင်းသားတွေ ရောင်ရမ်းတာကို သက်သာစေပါတယ်။ ပျားသံပုရာရည်သောက်ပါပျားရည်၊ သံပုရာရည်နဲ့ ဆားအနည်းငယ် ရေနွေးနွေးတို့ကို ရောစပ်ထားတဲ့ ပျားသံပုရာရည်ကို ခပ်နွေးနွေး အခြေအနေမှာ သောက်ပေးတာက အသံဝင်တာကို သက်သာစေသလို လည်ချောင်းနာတာကိုလည်း သက်သာစေမှာပါ။ ဆားရည်ငုံပေးပါဆားရည်နွေးနွေးငုံပေးတာက လည်ချောင်းနဲ့ ခံတွင်းထဲက ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သလို ရောင်ရမ်းမှုတွေကို သက်သာစေပြီး အသံဝင်တာကို သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဆားရည်နွေးနဲ့ တစ်နေ့ကို (၃) ကြိမ်လောက် ငုံပေးပါ။ ကဖင်းတွေကို ရှောင်ပါကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်၊ လက်ဖက်တွေကိုလည်း ရှောင်ပါ။ အသံဝင်နေချိန်မှာ ကဖင်းပါတာတွေကို စားသောက်တာက ကိုယ်တွင်းရေဓာတ်ကို ဆုံးရှုံးစေပြီး အသံဝင်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကဖင်းပါတာတွေကို မသက်သာမချင်း ရှောင်ထားဖို့ လိုပါမယ်။ရေနွေးငွေ့ ရှူပေးပါရေနွေးငွေ့ရှူပေးတာက လည်ချောင်းတွင်းရောင်ရမ်းတာကို သက်သာစေသလို အသံဝင်တာကိုပါ သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လည်ချောင်းနာပြီး အသံဝင်နေပြီဆိုရင်တော့ ရေနွေးငွေ့ရှူပေးပါ။ငုံဆေး ငုံပေးပါငုံဆေးလေး ငုံပေးတာကလည်း အသံဝင်တာကိုရော လည်ချောင်းနာတာကိုပါ သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငုံဆေးလေး ငုံပေးပါ။ဆေးလိပ် နဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့ရှောင်ပါဆေးလိပ်နဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့တွေက လည်ချောင်းနာတာ၊ အသံဝင်တာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လည်ချောင်းနာပြီး အသံဝင်နေပြီဆိုရင်တော့ ဆေးလိပ်နဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့ကိုရှောင်ပါ။ဆေးလိပ်နဲ့ Vapes ရှောင်ပါအသံဝင်ပြီး လည်ချောင်းနာနေချိန်မှာ ဆေးလိပ်နဲ့ vapes ကို ရှောင်သင့်ပါတယ်။ မရှောင်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ လျှော့သောက်ပါ။ အယ်လ်ကိုဟောရှောင်ပါအယ်လ်ကိုဟောတွေကို အများကြီးသောက်တာက ကိုယ်တွင်းရေဓာတ်ကို ခမ်းခြောက်စေသလို လည်ချောင်းနာတာနဲ့ အသံဝင်တာကို ပိုဆိုးစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသံဝင်နေပြီး လည်ချောင်းနာနေချိန်မှာ အယ်လ်ကိုဟောကို ရှောင်ပါ။ မရှောင်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ လျှော့သောက်ပါ။လည်ချောင်းနာပြီး အသံဝင်နေတာကို သက်သာစေဖို့ အခုပြောခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်အဖျားပျောက်ပြီး လည်ချောင်းနာတာ၊ ချောင်းဆိုးတာနဲ့ အသံဝင်တာတွေကျန်ခဲ့တာက ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ်ပါ။ ဒီအခြေအနေတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် အဆင်ပြေဆုံးဖြစ်မယ့် နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။
အခုတလော နေရာတကာမှာ ကြားနေရတာက ချောင်းသံလေး တဟွတ်ဟွတ်နော်။ ဒီလို ချောင်းဆိုးတာက အလုပ်ထဲ အာရုံစိုက်ဖို့ ခက်သလို တစ်ရက်ထက်တစ်ရက် ပိုကြာလာလေလေ ရင်ဘတ်တွေပါအောင့်တာ အိပ်ရေးတွေပါ ပျက်တာမျိုးကိုပါ ခံစားရပြီး လူကတစ်နေ့တာလုံးမှာ နုံးချိပြီး ခြေကုန်လက်ပမ်းကျ နေတတ် ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်တော့ ဖျားပြီးလို့ ကျန်နေတဲ့ ချောင်းဆိုးတာလေး သက်သာစေဖို့ ဘယ်လို နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ဖျားတာသက်သာပြီး ချောင်းဆိုးကျန်တာ ဘာကြောင့်လဲ!ဖျားတာ သက်သာပြီးတာတောင် ဘာလို့ချောင်းဆိုးနေရသေးတာလဲဆိုတော့ ဖျားနာမှုဖြစ်ရတာက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကနေ ဗိုင်းရပ်စ်တွေ ဝင်ရောက်ကူးစက်တာကြောင့်ဖြစ်ရတာပါ။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ တုံ့ပြန်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရတဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းက ရောင်ရမ်းမှုတွေကို ခံစားခဲ့ရပြီး အဖျားသက်သာသွားတဲ့အထိ ဆက်လက်ရောင်နေတာမျိုး ဖြစ်နေတာကြောင့် ချောင်းဆိုးက အဖျားပျောက်ပေမယ့် ကျန်နေခဲ့ရတာပါ။နောက်တစ်ချက်ကတော့ အာရုံကြောဆဲလ်လေးတွေက ပုံမှန်ထက် ပိုပြီး sensitive (တုံ့ပြန်လွယ် မြန်ဆန်မှု)ဖြစ်သွားတာကြောင့်လည်း ချောင်းဆိုးတာက ဆက်ပြီး ကျန်နေခဲ့တာပါ။ ဖျားနာစဉ်က ချွဲသလိပ်တွေ လည်ချောင်းထဲရောက်လာတာ၊ နှာစေးတာကြောင့် နှာရည်နောက်ပြန်စီးပြီး လည်ချောင်းထဲ ရောက်တာမျိုးတွေ ကြောင့်လည်း အဖျားသက်သာပြီးချိန်မှာ ချောင်းဆိုးတာက ကျန်နေခဲ့တာပါ။ ဒါကိုတော့ ဖျားနာမှုကူးစက်ခံရပြီးချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ ချောင်းဆိုးတာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဖျားပျောက်ပြီး ၂ ပတ်ကနေ ၈ ပတ်လောက်အထိ ချောင်းဆိုးတာက ကျန်နေနိုင်ပါတယ်။အဖျားပျောက်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုး သက်သာစေဖို့ နည်းလမ်း (၅) ခုအဖျားပျောက်သွားပေမယ့် ကျန်ခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ နေ့စဉ်တိုင်းမှာ ဂရုစိုက်ရမယ့် အချက်လေးတွေ ရှိသလို သက်သာစေဖို့ လုပ်ဆောင်ရမယ့် နည်းလမ်းလေးတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ချောင်းဆိုးသက်သာစေဖို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ လိုက်နာစရာအဖျားပျောက်သွားတာတောင် ကျန်နေခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုးတာ သက်သာစေဖို့ဆိုရင် နေ့စဉ်ဘဝမှာ အခုလို အချက်လေးတွေကို သတိထား လိုက်နာစေချင်ပါတယ်။ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါရေဓာတ်ပြည့်ဝနေမှုက ကိုယ်ခံအားကို အားဖြည့်ပေးသလို အသက်ရှူလမ်းကြောင်းတလျှောက်ကိုလည်း အစိုဓာတ်ရစေနိုင်တာကြောင့် ချောင်းဆိုးတာကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ သက်သာစေမှာပါ။အသံကျယ်ကျယ် မအော်ပါနဲ့အသံကျယ်ကြီးနဲ့အော်တာ၊ စကားကျယ်ကျယ်ပြောတာတွေကလည်း ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာဖို့ အချိန်ကြာစေပြီး ချောင်းဆိုးသက်သာဖို့ ရက်ကြာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ချောင်းဆိုးနေပြီဆိုရင် အသံကျယ်ကျယ် မအော်ပါနဲ့။ဆေးလိပ်မသောက်ပါနဲ့ချောင်းဆိုးနေချိန်မှာ ဆေးလိပ်သောက်တာ၊ ဆေးလိပ်ငွေ့နဲ့ ထိတွေ့တာက ချောင်းဆိုးတာကို ပိုပြင်းထန်စေ နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆေးလိပ်မသောက်ပါနဲ့။ အဆီများတာတွေ မစားပါနဲ့အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေနဲ့ ဆီကြော်စာတွေက ချောင်းဆိုးတာကို ပိုဆိုးစေနိုင်တာကြောင့် ချောင်းဆိုးနေတယ်ဆိုရင် အဆီများတာတွေကို တတ်နိုင်သမျှရှောင်ပါ။ရေခဲနဲ့ အအေးခံထားတဲ့ အစားအစာတွေရေခဲရေအပါအဝင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အအေးခံ အေးခဲထားတဲ့ အစားအစာတွေကိုလည်း တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကြဉ်ဖို့ လိုပါမယ်။ဒီအချက်လေးတွေကို သေချာလေး လိုက်နာမယ်ဆိုရင် အဖျားပျောက်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေမှာပါ။အဖျားပျောက်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုး သက်သာစေဖို့ နည်းလမ်း (၅) ခုအခုဆက်ပြီးတော့ အဖျားပျောက်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုး သက်သာစေဖို့ နည်းလမ်းလေးတွေကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။ အဖျားပျောက်ပြီးနောက်ကျန်ခဲ့တဲ့ ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး သောက်တာနဲ့အတူ အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရပါတယ်။ ခပ်နွေးနွေးအရည်လေးတွေ သောက်ပါရေနွေးကြမ်းကစလို့ ခပ်နွေးနွေးသောက်စရာလေးတွေ သောက်ပေးတာက လည်ချောင်းယားတာကိုရော ချောင်းဆိုးတာကိုပါ သက်သာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ချင်း(ဂျင်း) ရေနွေးကြမ်း၊ ပျားသံပုရာရည်နွေးနွေးလေးနဲ့ ရေကျက်အေးခပ်နွေးနွေးလေးကို သောက်ပေးလို့ ရပါတယ်။ လက်ဖက်စိမ်းရေနွေးကြမ်းကို သောက်ပေးလို့လည်း ရပါတယ်။ရေနွေးငွေ့ရှူပေးပါအဝကျယ်ကျယ်ဇလုံထဲကို ပွက်ပွက်ဆူထားတဲ့ ရေနွေးကို လောင်းထည့်ပေးပြီး ထိုက်သင့်တဲ့ အကွာအဝေးကနေ ရေနွေးငွေ့ရှူပေးပါ။ ဒီလိုလုပ်ပေးတာက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းထဲက ချွဲသလိပ်တွေကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သတိပေးချင်တာက အရမ်းပူနဲ့နေရနွေးကို ရေနွေးငွေ့ ရှူဖို့အတွက် မသုံးဖို့ပါ။ အရမ်းပူတဲ့ ရေနွေးက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းထဲက တစ်ရှူးလေးတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်လို့ပါ။အစိုဓာတ်ထိန်းစက်ဖွင့်ပါမိမိနေထိုင်ရာ အခန်းထဲမှာ အစိုဓာတ်ထိန်းစက်လေး ဖွင့်ထားပေးတာက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို အစိုဓာတ်ရစေပြီး ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိနေထိုင်ရာ အခန်းထဲမှာ အစိုဓာတ်ထိန်းစက်လေး ဖွင့်ထားပေးပါ။ဆားရည်နဲ့ အာလုပ်ကျင်းပါရေနွေးနွေးထဲကို အိမ်သုံးဆား စားပွဲတင်ဇွန်း တစ်ဇွန်းထည့်မွှေပြီး ခပ်နွေးနွေး အခြေအနေမှာ အာလုပ်ကျင်း ပေးပါ။ ဒီလို လုပ်ပေးတာက အသက်ရှူလမ်းကြောင်း တလျှောက်က ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖယ်ရှားပေး နိုင်သလို ချွဲသလိပ်တွေထွက်စေပြီး ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေမှာပါ။ နာနတ်သီးဖျော်ရည်သောက်ပါနာနတ်သီးလေးကို ပျားရည်နည်းနည်း၊ ချင်း(ဂျင်း) နည်းနည်း၊ ဆားလှော်လေးနည်းနည်း၊ သံပုရာသီးလေး နည်းနည်းညှစ်ထည့်ပြီး ဖျော်ပေးပါ။ ဒီဖျော်ရည်လေးကို ရေခဲမထည့်ဘဲ သောက်ပေးလို့ ရပါတယ်။ ဒီလိုသောက်ပေးတာက ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းလေးတွေထဲက အဆင်ပြေဆုံး နည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ အဖျားပြီးလို့ ကျန်ခဲ့တဲ့ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေဖို့ လုပ်ဆောင်ပေးလို့ ရပါတယ်။Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ချောင်းဆိုးတာက ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးလည်း သောက်နေသလို အခုပြောခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေကို သေချာလေးလိုက်လုပ်နေပေမယ့်လည်း ချောင်းဆိုးတာက လျော့သွားတာမျိုး သက်သာသွားတာမျိုး မရှိတာ၊ ပိုဆိုးလာတာမျိုးဖြစ်လာမယ်။ ၃ ပတ် ကနေ ၄ ပတ်လောက်အထိကို ဆက်တိုက်ချောင်းဆိုးနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံးကုသမှု ခံယူစေချင်ပါတယ်။
September
ယခုလအတွက် သက်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးနေ့ရက်များ
ကမ္ဘာ့ လူနာဘေးကင်းလုံခြုံမှုနေ့ သည် ကျန်းမာရေးအသိပညာများ ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် အရေးကြီးသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။
ကမ္ဘာ့ စိတ်ကျန်းမာရေးနေ့ သည် ကျန်းမာရေးအသိပညာများ ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် အရေးကြီးသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။
ကမ္ဘာ့ ဆီးချိုရောဂါနေ့ သည် ကျန်းမာရေးအသိပညာများ ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် အရေးကြီးသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။
ကမ္ဘာ့ အေအိုင်ဒီအက်စ် (AIDS) ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ သည် ကျန်းမာရေးအသိပညာများ ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် အရေးကြီးသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။