အမျိုးသမီးကျန်းမာရေး
ဟော်မုန်းကျန်းမာရေး၊ သားဖွားနိုင်စွမ်းနှင့် တစ်သက်တာ တက်ကြွလန်းဆန်းမှုတို့အတွက် လမ်းညွှန်။
ဟော်မုန်းကျန်းမာရေး၊ သားဖွားနိုင်စွမ်းနှင့် တစ်သက်တာ တက်ကြွလန်းဆန်းမှုတို့အတွက် လမ်းညွှန်။
မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေးဆိုသည်မှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ၊ မွေးဖွားပြီးနောက်မိခင်များနှင့် ကလေးငယ်များ၏ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းပြီး၊ ရောဂါများကိုကာကွယ်ရန်နှင့် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အာရုံစိုက်သော ကျန်းမာရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အထွေထွေကျန်းမာရေးဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦး၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ စိတ်ပိုင်းနှင့် လူမှုဘဝအရ အလုံးစုံကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နိုင်စေရန် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းနှင့် ရောဂါများကို ကြိုတင်တားဆီးကုသခြင်းတို့ကို ပါဝင်သော ကျန်းမာရေးအခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိုးကြားမှုနှင့် ပညာဉာဏ်တို့ဖြင့် နောက်မျိုးဆက်သစ်များကို အကောင်းဆုံး ပြုစုပျိုးထောင်ပါ။
လေဒီလေးတိုင်းမှာ အပျိုဖော်ဝင်လာချိန်မှာ ရာသီသွေးပေါ်တတ်ပေမယ့် တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး ရာသီသွေးဆင်း တဲ့ရက်၊ သွေးတင်းတဲ့ ပုံစံတွေကတော့ မတူကြပါဘူး။ ဒီလိုမတူတာက ဘာကြောင့်များလဲ! ရာသီစက်ဝန်း အလေ့အထက မျိုးရိုးလိုက်တတ်သလား! ဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရာသီစက်ဝန်း အလေ့အထက မျိုးရိုးလိုက်တတ်သလား!ရာသီစက်ဝန်း အလေ့အထက မျိုးရိုးလိုက်တတ်သလား! ဆိုတော့ မျိုးရိုးလိုက်တတ်ပါတယ်။ မျိုးဗီဇက လေဒီလေး တစ်ယောက်ရဲ့ ရာသီစက်ဝန်းအပေါ်မှာ သက်ရောက်နေတဲ့ အဓိကကျတဲ့အချက် တစ်ခုပါ။ ရာသီသွေးဆင်း စောတာ၊ နောက်ကျတာနဲ့ ရာသီသွေးဆင်းရက်ရှည်တာ၊ သွေးဆင်းရက် နည်းတာတွေက မျိုးဗီဇနဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လောက်ထိ သက်ရောက်မှု ရှိနေသလဲ!ရာသီသွေး စပေါ်တဲ့ အသက်အရွယ် မျိုးဗီဇက အပျိုဖော်စဝင်တဲ့ အသက်အရွယ်အပေါ်မှာ ၆၀% ကနေ ၈၀% လောက်အထိ အကြမ်းဖျဉ်း သက်ဆိုင်နေတယ်လို့ ဆိုရပါမယ်။ လေ့လာမှုတွေအရ သိရတာက လေဒီလေးတွေရဲ့ အပျိုဖော်ဝင်တဲ့ အသက်အရွယ် အပေါ်မှာ သက်ရောက်နိုင်တဲ့ မျိုးဗီဇ ၁၀၀၀ ကျော်ရှိနေပါတယ်။ ဒီမျိုးဗီဇတွေက ကိုယ်တွင်းက ဟော်မုန်းတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ အီစထရိုဂျင်နဲ့ ပရိုဂျက်စတုန်းဟော်မုန်းတွေ အပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းရက် ရာသီသွေးဆင်းရက်က အမျိုးသမီးလေးတွေမှာ (၃) ရက် (၅) ရက် (၇) ရက်ဆိုပြီး အသီးသီး ရှိပါတယ်။ ဒီလို ရာသီသွေးဆင်းရက် အတိုင်းအတာကလည်း မျိုးဗီဇနဲ့ သက်ဆိုင်မှု ရှိပါတယ်။သွေးဆုံးချိန်သွေးဆုံးချိန်ကလည်း လေဒီလေးတွေ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူကြတာကလည်း မျိုးရိုးဗီဇကြောင့်ပါ။ မေမေတွေ ဘွားဘွားတွေက သွေးဆုံးချိန် စောမယ်ဆိုရင် ကိုယ်တိုင်မှာလည်း သွေးဆုံးချိန်စောတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါ တယ်။ လက်ခံထားတဲ့ မျိုးဗီဇကိုလိုက်ပြီး လေဒီလေးတွေ တစ်ယောက်ချင်းစီမှာ သွေးဆုံးချိန် ကွာခြားနိုင်ပါ တယ်။ ရာသီစက်ဝန်းအပေါ် သက်ရောက်နေတဲ့ အခြားသောအချက်တွေက ဘာတွေဖြစ်မလဲ!ရာသီစက်ဝန်းအပေါ် သက်ရောက်နေတဲ့ အခြားသောအချက်တွေကတော့ မီးယပ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ကြောင့်ပါ။အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ သားဥအိမ်ထဲမှာ ရေအိတ်တည်တာ (PCOS) သားအိမ်အတွင်းဆဲလ်များနေရာလွဲခြင်း (သို့) သားအိမ်ပြင်ပတွင် သွေးလုံးဖြစ်ခြင်းတွေကြောင့်လည်း ရာသီသွေး မမှန်တာ၊ ရာသီလာစဉ် နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ရာသီသွေးပျောက်တာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေနဲ့ မျိုးဗီဇတွေအပြင် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေ၊ နေ့စဉ်နေထိုင်မှုပုံစံတွေကြောင့်လည်း ရာသီသွေးဆင်းတာ၊ သွေးဆင်းရက်တွေအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုတွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံတွေ၊ ကိုယ်အလေးချိန်တွေကလည်း ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှု ရှိနေပါတယ်။ အခြားသက်ရောက်နေတဲ့ အချက်တွေကတော့ - ကလေးဘဝက BMI ခန္ဓာကိုယ်က အဆီရာခိုင်နှုန်းနေ့စဉ်စားသုံးနေတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေက အပျိုဖော်ဝင်စောတာ၊ နောက်ကျတာတွေကို ဖြစ်စေနိုင် သလို စိတ်ဖိစီးမှုတွေ (ကာလရှည်ကြာ စိတ်ဖိစီးတာမျိုး၊ နေ့စဉ်တိုင်းမှာ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ခံစားနေရမယ်)ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အနေအထားတွေ (ဓာတုပစ္စည်းတွေနဲ့ ထိတွေ့တာ၊ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲတာတွေ) ကလည်း လေဒီလေးတွေရဲ့ ရာသီစက်ဝန်းပေါ်မှာ သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီသွေးဆင်း မမှန်တာ၊ ရာသီသွေးဆင်းရက်ရှည်တာ တိုတာတွေက လေဒီလေးတွေရဲ့ လက်ခံရရှိတဲ့ မျိုးဗီဇနဲ့ အတော်လေး သက်ဆိုင်မှု ရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေထိုင်စားသောက်မှုကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ပြီး ရာသီစက်ဝန်းက ပုံမှန်ဖြစ်ရဲ့လား! ရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေက ပုံမှန်ပဲလား! ရောဂါအခံတစ်ခုခုကြောင့်လားဆိုတာကို စစ်ဆေးကြည့်ဖို့ လိုပါမယ်။
ရာသီလာချိန်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားရတာမျိုးရှိသလို အချို့ကလည်း ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်း ကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာတဲ့အချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းလေးတွေ လုပ်ဆောင်လို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တယ်ဆိုတာက ဘာလဲ!ရာသီလာချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ရာသီလာချိန် မှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာရဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းက ကိုယ်တွင်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း ကျဆင်းမှုကြောင့် ခံစားရတာပါ။ ရာသီမလာခင် အစောပိုင်းရက်တွေမှာ ကိုယ်တွင်းက အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်းတွေ စပြီးကျဆင်းလာပါတယ်။ အီစထရိုဂျင်ဆိုတာက မျိုးပွားစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးပါ။ ဒီဟော်မုန်းက ဦးနှောက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ chemical တွေအပေါ် သက်ရောက်မှုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိတဲ့ ဦးနှောက် အစိတ်အပိုင်းကိုပါ။ ဒါကြောင့်ကိုယ်တွင်းမှာ အီစထရိုဂျင် ဟော်မုန်းကျဆင်းသွားချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိလွယ်ပြီး ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို ဖြစ်စေနီုင်ပါတယ်။အီစထရိုဂျင်ကျဆင်းမှုနဲ့အတူ ဆီရီုတိုနင်ဟော်မုန်းကလည်း ကျဆင်းသွားပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ နာကျင်မှုကို ဦးနှောက်က သိရှိခံစားလွယ်စေပြီး ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ခံစားရတာပါ။ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ရာသီမလာချင် ၂ ရက်နဲ့ ရာသီအစောပိုင်း ၃ ရက်လောက်အထိကို ခံစားကြရပါတယ်။ ဒီလိုကာလတွေမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေက ရာသီလာချိန်မှာဖြစ်တဲ့ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ကြောင့် ခံစားရတာပါ။ဒီလိုရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေ၊ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေက တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်မှာ ခံစားရတဲ့ အတိုင်းအတာက မတူနိုင်ပါဘူး။ အချို့တွေမှာက ဒီအခြေအနေကို ကုသဖို့ ခက်ခဲတတ်ပြီး အချို့တွေမှာတော့ သေချာလေး သက်သာအောင် မလုပ်မိဘူးဆိုရင်တော့ ၂၄ နာရီထက် ကျော်ပြီး နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားနေရနိုင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ လိုပါမယ်။ ရာသီစက်ဝန်းကို သေချာလေး တွက်ချက်ပါရာသီလာမယ့်ရက်ကို သေချာလေး တွက်ချက်ထားပါ။ ဒါမှ ခေါင်းကိုက်တာအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ အချိန်ရမှာပါ။ ရာသီလာမယ့်ရက်ကို Period Checker လေးနဲ့ တွက်ချက်တာ၊ ဖုန်းထဲမှာ မှတ်ထားတာမျိုးတွေ လုပ်ပါ။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ထားပါရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဘယ်ရက်တွေမှာ ခေါင်းကိုက်တာက အပြင်းထန်ဆုံးလဲဆိုတာကို သေချာလေး မှတ်ထားရင်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေကို လုပ်ထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့။အိပ်ချိန်မှန်မှန်နဲ့ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပါအိပ်စက်ချိန်ပြောင်းတာ၊ အိပ်စက်မှုပုံစံပြောင်းလဲတာတွေ၊ အရမ်းနောက်ကျမှ အိပ်တာ၊ ပုံမှန်ထက်အိပ်လွန်းတာတွေ၊ အိပ်ချိန်နည်းလွန်းတာတွေက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်ရေးဝဝ အိပ်ချိန်မှန်မှန် အိပ်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါရေလုံလောက်အောင်သောက်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင် ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းချိန်မှာ သွေးဆုံးရှုံးမှုနဲ့အတူ ဓာတ်ဆားဓာတ်မျှခြေပျက်မှုတွေကြောင့် ရေဓာတ် ခမ်းခြောက်မှုကို ပိုဆိုးစေသလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တစ်နေ့ကို ရေ ၂ လီတာဖြစ်အောင် သောက်ပါ။ သွားလေရာကို ရေဘူးပါအောင် ယူဆောင်သွားပါ။ ရေဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံတွေကို စားပေးပါ။ဒါတွေကို လျှော့စားပါအချို့သော အစားအစာတွေက ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဒါတွေကို လျှော့စားပါ။ကဖင်းအယ်လ်ကိုဟောအစပ်ကဲတဲ့ အစားအစာတွေပြုပြင်ထားတဲ့ အချိုတွေနို့ထွက်ပစ္စည်းတွေချောကလက်အနံ့ပြင်းတဲ့ အစားအစာတွေစိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ပါစိတ်ဖိစီးမှုက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ ဝင်လေထွက်လေမှတ်ရင်း စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပါ။ အာဟာရပြည့်ဝမျှတအောင် စားပါနေ့စဉ်တိုင်းမှာ အချိန်မှန်မှန် သေချာလေး စားပေးပါ။ အစားမမှန်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ သစ်သီးတွေနဲ့ Omega-3 Fatty Acids ကြွယ်ဝတဲ့ ငါးနဲ့ ကမာလိုအရာတွေကို စားပေးပါ။ရာသီလာချိန် နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို သက်သာစေဖို့နဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ အခုပြောပြတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေ။Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ခေါင်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ နေထိုင်စားသောက်မှုကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီး နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ အသီးအရွက်တွေ များများ ပါဝင်အောင် စားသုံးဖို့လိုပါမယ်။
လေဒီလေးတိုင်းမှာ အပျိုဖော်ဝင်လာချိန်မှာ ရာသီသွေးပေါ်တတ်ပေမယ့် တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး ရာသီသွေးဆင်း တဲ့ရက်၊ သွေးတင်းတဲ့ ပုံစံတွေကတော့ မတူကြပါဘူး။ ဒီလိုမတူတာက ဘာကြောင့်များလဲ! ရာသီစက်ဝန်း အလေ့အထက မျိုးရိုးလိုက်တတ်သလား! ဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရာသီစက်ဝန်း အလေ့အထက မျိုးရိုးလိုက်တတ်သလား!ရာသီစက်ဝန်း အလေ့အထက မျိုးရိုးလိုက်တတ်သလား! ဆိုတော့ မျိုးရိုးလိုက်တတ်ပါတယ်။ မျိုးဗီဇက လေဒီလေး တစ်ယောက်ရဲ့ ရာသီစက်ဝန်းအပေါ်မှာ သက်ရောက်နေတဲ့ အဓိကကျတဲ့အချက် တစ်ခုပါ။ ရာသီသွေးဆင်း စောတာ၊ နောက်ကျတာနဲ့ ရာသီသွေးဆင်းရက်ရှည်တာ၊ သွေးဆင်းရက် နည်းတာတွေက မျိုးဗီဇနဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လောက်ထိ သက်ရောက်မှု ရှိနေသလဲ!ရာသီသွေး စပေါ်တဲ့ အသက်အရွယ် မျိုးဗီဇက အပျိုဖော်စဝင်တဲ့ အသက်အရွယ်အပေါ်မှာ ၆၀% ကနေ ၈၀% လောက်အထိ အကြမ်းဖျဉ်း သက်ဆိုင်နေတယ်လို့ ဆိုရပါမယ်။ လေ့လာမှုတွေအရ သိရတာက လေဒီလေးတွေရဲ့ အပျိုဖော်ဝင်တဲ့ အသက်အရွယ် အပေါ်မှာ သက်ရောက်နိုင်တဲ့ မျိုးဗီဇ ၁၀၀၀ ကျော်ရှိနေပါတယ်။ ဒီမျိုးဗီဇတွေက ကိုယ်တွင်းက ဟော်မုန်းတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ အီစထရိုဂျင်နဲ့ ပရိုဂျက်စတုန်းဟော်မုန်းတွေ အပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းရက် ရာသီသွေးဆင်းရက်က အမျိုးသမီးလေးတွေမှာ (၃) ရက် (၅) ရက် (၇) ရက်ဆိုပြီး အသီးသီး ရှိပါတယ်။ ဒီလို ရာသီသွေးဆင်းရက် အတိုင်းအတာကလည်း မျိုးဗီဇနဲ့ သက်ဆိုင်မှု ရှိပါတယ်။သွေးဆုံးချိန်သွေးဆုံးချိန်ကလည်း လေဒီလေးတွေ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူကြတာကလည်း မျိုးရိုးဗီဇကြောင့်ပါ။ မေမေတွေ ဘွားဘွားတွေက သွေးဆုံးချိန် စောမယ်ဆိုရင် ကိုယ်တိုင်မှာလည်း သွေးဆုံးချိန်စောတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါ တယ်။ လက်ခံထားတဲ့ မျိုးဗီဇကိုလိုက်ပြီး လေဒီလေးတွေ တစ်ယောက်ချင်းစီမှာ သွေးဆုံးချိန် ကွာခြားနိုင်ပါ တယ်။ ရာသီစက်ဝန်းအပေါ် သက်ရောက်နေတဲ့ အခြားသောအချက်တွေက ဘာတွေဖြစ်မလဲ!ရာသီစက်ဝန်းအပေါ် သက်ရောက်နေတဲ့ အခြားသောအချက်တွေကတော့ မီးယပ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ကြောင့်ပါ။အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ သားဥအိမ်ထဲမှာ ရေအိတ်တည်တာ (PCOS) သားအိမ်အတွင်းဆဲလ်များနေရာလွဲခြင်း (သို့) သားအိမ်ပြင်ပတွင် သွေးလုံးဖြစ်ခြင်းတွေကြောင့်လည်း ရာသီသွေး မမှန်တာ၊ ရာသီလာစဉ် နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ရာသီသွေးပျောက်တာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေနဲ့ မျိုးဗီဇတွေအပြင် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေ၊ နေ့စဉ်နေထိုင်မှုပုံစံတွေကြောင့်လည်း ရာသီသွေးဆင်းတာ၊ သွေးဆင်းရက်တွေအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုတွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံတွေ၊ ကိုယ်အလေးချိန်တွေကလည်း ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှု ရှိနေပါတယ်။ အခြားသက်ရောက်နေတဲ့ အချက်တွေကတော့ - ကလေးဘဝက BMI ခန္ဓာကိုယ်က အဆီရာခိုင်နှုန်းနေ့စဉ်စားသုံးနေတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေက အပျိုဖော်ဝင်စောတာ၊ နောက်ကျတာတွေကို ဖြစ်စေနိုင် သလို စိတ်ဖိစီးမှုတွေ (ကာလရှည်ကြာ စိတ်ဖိစီးတာမျိုး၊ နေ့စဉ်တိုင်းမှာ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ခံစားနေရမယ်)ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အနေအထားတွေ (ဓာတုပစ္စည်းတွေနဲ့ ထိတွေ့တာ၊ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲတာတွေ) ကလည်း လေဒီလေးတွေရဲ့ ရာသီစက်ဝန်းပေါ်မှာ သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီသွေးဆင်း မမှန်တာ၊ ရာသီသွေးဆင်းရက်ရှည်တာ တိုတာတွေက လေဒီလေးတွေရဲ့ လက်ခံရရှိတဲ့ မျိုးဗီဇနဲ့ အတော်လေး သက်ဆိုင်မှု ရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေထိုင်စားသောက်မှုကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ပြီး ရာသီစက်ဝန်းက ပုံမှန်ဖြစ်ရဲ့လား! ရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေက ပုံမှန်ပဲလား! ရောဂါအခံတစ်ခုခုကြောင့်လားဆိုတာကို စစ်ဆေးကြည့်ဖို့ လိုပါမယ်။
ရာသီလာချိန်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားရတာမျိုးရှိသလို အချို့ကလည်း ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်း ကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာတဲ့အချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းလေးတွေ လုပ်ဆောင်လို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တယ်ဆိုတာက ဘာလဲ!ရာသီလာချိန်နဲ့ ရာသီအကြိုကာလမှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ရာသီလာချိန် မှာ ခေါင်းကိုက်တာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို ခံစားရတာရဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းက ကိုယ်တွင်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း ကျဆင်းမှုကြောင့် ခံစားရတာပါ။ ရာသီမလာခင် အစောပိုင်းရက်တွေမှာ ကိုယ်တွင်းက အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်းတွေ စပြီးကျဆင်းလာပါတယ်။ အီစထရိုဂျင်ဆိုတာက မျိုးပွားစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးပါ။ ဒီဟော်မုန်းက ဦးနှောက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ chemical တွေအပေါ် သက်ရောက်မှုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိတဲ့ ဦးနှောက် အစိတ်အပိုင်းကိုပါ။ ဒါကြောင့်ကိုယ်တွင်းမှာ အီစထရိုဂျင် ဟော်မုန်းကျဆင်းသွားချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က နာကျင်မှုကို ခံစားသိရှိလွယ်ပြီး ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို ဖြစ်စေနီုင်ပါတယ်။အီစထရိုဂျင်ကျဆင်းမှုနဲ့အတူ ဆီရီုတိုနင်ဟော်မုန်းကလည်း ကျဆင်းသွားပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ နာကျင်မှုကို ဦးနှောက်က သိရှိခံစားလွယ်စေပြီး ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ခံစားရတာပါ။ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေကို ရာသီမလာချင် ၂ ရက်နဲ့ ရာသီအစောပိုင်း ၃ ရက်လောက်အထိကို ခံစားကြရပါတယ်။ ဒီလိုကာလတွေမှာ ခံစားရတဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ ရာသီလာစဉ်နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေက ရာသီလာချိန်မှာဖြစ်တဲ့ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ကြောင့် ခံစားရတာပါ။ဒီလိုရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေ၊ ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေက တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်မှာ ခံစားရတဲ့ အတိုင်းအတာက မတူနိုင်ပါဘူး။ အချို့တွေမှာက ဒီအခြေအနေကို ကုသဖို့ ခက်ခဲတတ်ပြီး အချို့တွေမှာတော့ သေချာလေး သက်သာအောင် မလုပ်မိဘူးဆိုရင်တော့ ၂၄ နာရီထက် ကျော်ပြီး နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ခံစားနေရနိုင်ပါတယ်။ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ ရာသီလာချိန် ခေါင်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင်တော့ အခုလို နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ လိုပါမယ်။ ရာသီစက်ဝန်းကို သေချာလေး တွက်ချက်ပါရာသီလာမယ့်ရက်ကို သေချာလေး တွက်ချက်ထားပါ။ ဒါမှ ခေါင်းကိုက်တာအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ အချိန်ရမှာပါ။ ရာသီလာမယ့်ရက်ကို Period Checker လေးနဲ့ တွက်ချက်တာ၊ ဖုန်းထဲမှာ မှတ်ထားတာမျိုးတွေ လုပ်ပါ။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ထားပါရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဘယ်ရက်တွေမှာ ခေါင်းကိုက်တာက အပြင်းထန်ဆုံးလဲဆိုတာကို သေချာလေး မှတ်ထားရင်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေကို လုပ်ထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့။အိပ်ချိန်မှန်မှန်နဲ့ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပါအိပ်စက်ချိန်ပြောင်းတာ၊ အိပ်စက်မှုပုံစံပြောင်းလဲတာတွေ၊ အရမ်းနောက်ကျမှ အိပ်တာ၊ ပုံမှန်ထက်အိပ်လွန်းတာတွေ၊ အိပ်ချိန်နည်းလွန်းတာတွေက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်ရေးဝဝ အိပ်ချိန်မှန်မှန် အိပ်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါရေလုံလောက်အောင်သောက်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင် ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းချိန်မှာ သွေးဆုံးရှုံးမှုနဲ့အတူ ဓာတ်ဆားဓာတ်မျှခြေပျက်မှုတွေကြောင့် ရေဓာတ် ခမ်းခြောက်မှုကို ပိုဆိုးစေသလို ရာသီလာချိန်ခေါင်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တစ်နေ့ကို ရေ ၂ လီတာဖြစ်အောင် သောက်ပါ။ သွားလေရာကို ရေဘူးပါအောင် ယူဆောင်သွားပါ။ ရေဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံတွေကို စားပေးပါ။ဒါတွေကို လျှော့စားပါအချို့သော အစားအစာတွေက ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာနဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် ဒါတွေကို လျှော့စားပါ။ကဖင်းအယ်လ်ကိုဟောအစပ်ကဲတဲ့ အစားအစာတွေပြုပြင်ထားတဲ့ အချိုတွေနို့ထွက်ပစ္စည်းတွေချောကလက်အနံ့ပြင်းတဲ့ အစားအစာတွေစိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ပါစိတ်ဖိစီးမှုက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာသီလာချိန်မှာ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ဆိုရင် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ ဝင်လေထွက်လေမှတ်ရင်း စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပါ။ အာဟာရပြည့်ဝမျှတအောင် စားပါနေ့စဉ်တိုင်းမှာ အချိန်မှန်မှန် သေချာလေး စားပေးပါ။ အစားမမှန်တာက ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်သလို ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ သစ်သီးတွေနဲ့ Omega-3 Fatty Acids ကြွယ်ဝတဲ့ ငါးနဲ့ ကမာလိုအရာတွေကို စားပေးပါ။ရာသီလာချိန် နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို သက်သာစေဖို့နဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်တာကို သက်သာစေဖို့ အခုပြောပြတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေကို လိုက်နာဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေ။Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ခေါင်းကိုက်တာတွေကို သက်သာစေဖို့အတွက် နေ့စဉ်တိုင်းမှာ နေထိုင်စားသောက်မှုကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီး နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှာ အသီးအရွက်တွေ များများ ပါဝင်အောင် စားသုံးဖို့လိုပါမယ်။
ဝက်ခြံဆိုလည်း ကိုယ်တွေအမျိုးသမီးတွေမှာပဲပိုဖြစ်တယ်။ အမျိုးသားတွေမှာလည်း ဖြစ်တယ်ဆိုပေမယ့်လေ။ တင်းတိတ်လား၊ မှဲ့ခြောက်လားဆိုလည်း ကိုယ်တွေ အမျိုးသမီးတွေမှာက ၁၀၀ မှာ ၅၀ လောက်ဖြစ်ရင်တောင် အမျိုးသားတွေမှာတော့ ၁၀၀ မှာ ၁၀ ယောက်လောက်တောင် မဖြစ်ဘူးနော်။ ဒီတော့ စဉ်းစားမိတာတစ်ခုက အမျိုးသမီးလေးတွေက ဘာလို့များ အမျိုးသားတွေထက် အလှအပကို ထိခိုက်စေတဲ့ အရေပြားပြဿနာကို ပိုခံစားရတာလဲပေါ့။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်တော့ ဒီအကြောင်းလေးကို ဆွေးနွေးပေးမယ်နော်။အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ဘာလို့ အသားအရေပြဿနာတွေကို ပိုခံစားရတာလဲ!အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသားအရေက နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ကွာခြားနေပါတယ်။ အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် ပိုထူပါတယ်။ ဒါက အသက်အရွယ်တိုင်းမှာ ကွာခြားတာပါ။ အကြောင်းကတော့ ကျားဟော်မုန်းနဲ့ မဟော်မုန်းကွာခြားမှုတွေကြောင့် အမွေးအမျှင်ထူတာ၊ အဆီဂလင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ ဂလင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုကြောင့် အသားအရေအခြေအနေက အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးတွေ မှာ မတူကွဲပြားနေတာပါ။ အမျိုးသမီးလေးတွေမှာဆိုရင် အရေပြားအပေါ်ယံမှာရှိတဲ့ Barrier ပြန်လည်ကောင်းမွန်ချိန်က အမျိုးသားတွေ ထက် ပိုမြန်ပါတယ်။ အနာကျက်နှုန်းလည်းမြန်သလို ပိုးဝင်ကူးစက်မှုတွေကိုလည်း ကိုယ်ခံအားက တုံ့ပြန်နိုင်မှုက ပိုအားကောင်းပါတယ်။ ခန္ဓာဗေဒနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွာခြားမှုတွေအရ အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ အရေပြားရောဂါတွေကို ခံစားရမယ်ဆိုရင်လည်း ပြင်းထန်မှုတွေ မတူနိုင်ပါဘူး။အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေ၊ အမွေးအမျှင်တွေပေါက်ရောက်တာ၊ ချွေးထွက်တာ၊ အဆီထုတ်လွတ်မှုပမာဏတွေ ကွာခြားသလို အရေပြားပေါ်က pH ပမာဏ၊ အဆီစုဝေးမှု၊ အဆီထွက်နှုန်းတွေ မတူကြပါဘူး။ အမျိုးသမီးတွေမှာဆိုရင် အရေပြားက ပိုပါးပြီး ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကိုလည်း မကြာခဏ ခံစားရပါတယ်။ ဒီအခြေအနေတွေကပဲ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသားအရေက တုံ့ပြန်မှု လွန်ကဲပြီး အရေပြား ပြောင်းလဲမှုတွေ၊ အသားအရေ ပြဿနာတွေကို မကြာခဏ ခံဟားရတာပါ။ ဒါကြောင့်ပဲ ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ခံရမှုတွေမြင့်တက်နေပြီး အရေပြားကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကလည်း အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ပိုများနေရတာပါ။ အမျိုးသမီးတွေက အရေပြားဓာတ်မတည့်မှုကို ခံစားရနိုင်ခြေ ပိုများသလို အရေပြားထိခိုက်လွယ်တာ၊ autoimmune ရောဂါတွေကို ခံစားရတာပါ။ အရေပြားပိုထူတယ် - အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် 10% ကနေ 20% ပိုထူပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကော်လာဂျင် သိပ်သည်းဆက ပိုကောင်းသလို သဘာဝ barrier က ပိုပြီး ကာကွယ်ပေးနိုင်တာကြောင့် ပြင်ပက ထိတွေ့မိမှုတွေကြောင့် အမျိုးသားတွေရဲ့ အရေပြားက အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားထက် ပိုပြီး အသားအရေပြဿနာကို ခံစားရနိုင်ခြေ နည်းတာပါ။အဆီထုတ်လွှတ်မှု - အမျိုးသားတွေက အဆီထုတ်လွှတ်မှု ပိုများပြီး ချွေးပေါက်တွေက ပိုကျယ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကပဲ အရေပြားကို အဆီပြန်စေပြီး အရေပြားမှာ ခြောက်သွေ့မှုကင်းစေဖို့အတွက် သဘာဝအဆီတွေကို ပိုထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေကတော့ အဆီထွက်ရှိမှု နည်းတာကြောင့် အရေပြားက ခြောက်သွေ့ပြီး အသားအရေကို ထိခိုက်ခံရနိုင်ခြေက များနေတာပါ။ကော်လာဂျင် လျော့နည်းတာ - အမျိုးသမီးတွေက ကော်လာဂျင်လျော့နည်းမှုက အမျိုးသားတွေထက် ပိုမြန်သလို သွေးဆုံးခါနီးအချိန်တွေမှာလည်း အသားအရေကို ပုံမှန်ထက်ပိုမို ခြောက်သွေ့ပြီး ပါးလွှား စေဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ခံစားရမှု များတာ - အမျိုးသမီးတွေက ရာသီလာချိန်မှာ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာနဲ့ သွေးဆုံးချိန်တွေမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေဖြစ်ပေါ်နေပြီး အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရေပြားပြောင်းလဲမှု တွေကို ခံစားရသလို အသားအရေမှာ ဝက်ခြံပေါက်တာကစလို့ တင်းတိတ်နဲ့ မှဲ့ခြောက်တွေကြောင့် လည်း အသားအရေပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ခြေက ပိုများနေတာပါ။Autoimmune ခံစားရနိုင်ခြေ မြင့်နေတာ - အမျိုးသမီးတွေက Autoimmune ရောဂါတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သလို အရေပြားရောင်ရမ်းမှုကိုလည်း ပိုဆိုးစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် lupus ကို ခံစားရနိုင်ခြေလည်း ပိုမြင့်တက်နေပါတယ်။အမျိုးသားတွေက ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကို ခဏခဏမခံစားရတာကြောင့် အမျိုးသမီးတွေလို အရေပြားပြဿနာတွေကို မခံစားရပေမယ့် မုတ်ဆိတ်မွေး နှုတ်ခမ်းမွေးတွေကို ရိတ်တာကြောင့် အရေပြားမှာ ကျိန်းစပ်စပ် ခံစားရနိုင်ခြေနဲ့ မအီမသာခံစားရနိုင်ခြေကလည်း ပိုများနေပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်အမျိုးသမီးလေးတွေက အမျိုးသားတွေထက် ဝက်ခြံနဲ့ တင်းတိပ်၊ မှဲ့ခြောက်တွေအပြင် အခြားသော အရေပြားပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ခြေ များတယ်ဆိုပေမယ့် ပုံမှန် အသားအရေလေးကို သေချာလေး ထိန်းသိမ်းမယ်ဆိုရင်တော့ အရေပြားပြဿနာတွေ ခံစားရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်မှာပါ။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ အမျိုးသမီးလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ စတင်ပါတယ်။ ဒီလို ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုကလည်း အပါအဝင်ပေါ့။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု အကြောင်းလေးကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာက အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ရဲ့ ပထမဆုံးသော လက္ခဏာတစ်ခုပါ။ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်ကနေ ၁၃ နှစ်အတွင်းမှာ သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်ပါတယ်။ ဒီကာလမှာ အီစထရိုဂျင်လိုမျိုး ဟော်မုန်းတွေ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ ရင်သားမှာ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေစတင်လာပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုစတင်လာပြီး ဆယ်ကျော်သက်နှောင်းပိုင်း မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက ရပ်တန့်သွားပါတယ်။ အရွယ်အစားနဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်က တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦးမှာတော့ မတူနိုင်ပါ ဘူး။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက်မတူတာကလည်း ပုံမှန်ပါပဲ။ ရင်သားစဖွံ့ဖြိုးချိန်မှာ ရင်သားကတင်းပြီးနာတာ၊ စမ်းလိုက်မိရင် အကျိတ်လို့ ယူဆရတဲ့ အစိုင်အခဲလေးတွေ ရှိနေတာ နို့သီးခေါင်းကထူလာပြီး အရောင်ရင့်လာတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့အတူ နာကျင်တာ ရင်သားတင်းတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေက ပုံမှန်ပဲလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ပုံမှန်ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာ ဘာလဲ!ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ မျိုးဆက်ပွားမှုဖြစ်စဉ်မှာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝတလျှောက် တိကျတဲ့ အသက်အပိုင်းအခြား အလိုက် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ပထမဆုံးသော ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက မိခင်ဝမ်းထဲမှာ ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပွားတာပါ။ နောက်တစ်ကြိမ်ကတော့ အပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။တတိယအကြိမ်ကတော့ ကလေးမွေးဖွားခါနီးမှာပါ။ဒီကာလအပိုင်းအခြားတွေအပြင် လေဒီလေးတွေ လစဉ်ကြုံတွေ့ရတဲ့ ရာသီလာခါနီးတွေမှာလည်း ရင်သားပြောင်းလဲတာကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ လေဒီလေးတွေအနေနဲ့ သွေးဆုံးခါနီးရောက်ပြီဆိုရင်လည်း ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲတာမျိုးတွေကို ခံစားရနိုင်ပါသေးတယ်။ရင်သားက ဘာလို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုကြီးလာတာလဲ!အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နောက်ပိုင်းကာလရောက်လေလေ ရင်သားရဲ့ အဆီတစ်ရှူးတွေ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေဖွံ့ဖြိုးလာတာကြောင့်ရင်သားတွေက တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးလာတာပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၁၇ နှစ်ကနေ ၁၈ နှစ်ရောက်ချိန်မှာ ပြီးစီးသွားပါတယ်။ လေဒီလေးတိုင်းမှာတော့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက စတင်တဲ့အရွယ်နဲ့ ပြီးဆုံးတဲ့အရွယ်ကတော့ တူမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်နေချိန်မှာ တစ်ရှူးတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် ရင်သားမှာ ယားယံတာ၊ တင်းပြီးနာတာ၊ ရောင်တာမျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ မျိုးရိုးလိုက်ပြီး ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်တဲ့ အရွယ်က တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုမလဲ!ဆယ်ကျော်သက်သမီးလေးတွေမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၈ နှစ်မတိုင်ခင်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်မယ်အသက် ၁၃ နှစ်ကျော်တဲ့အထိ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု မစတင်ဘူးရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေးနေချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်တာ၊ ရင်သားက ခဲနေတာ၊ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အရညတွေထွက်နေတာမျိုး ခံစားရမယ်ဆိုရင်တော့ ပုံမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆလို့ရတာကြောင့် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး ပြသဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက လေဒီလေးတွေရဲ့ ဘဝသက်တမ်းတလျှောက်မှာ ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ရင်သားတစ်ရှူးတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေအလိုက် ရင်သားတွေက ပြောင်းလဲလာပါမယ်။ ဒီလိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေမယ့် အသက် ၃၅ နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ တဖြည်းဖြည်းကျုံ့လာပြီး ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
သားဆက်ခြားတာက ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ မိသားစုလေးဖြစ်စေဖို့အတွက် အရေးပါတဲ့ အချက်လေးတစ်ခုပေါ့။ ဒီလိုသားဆက်ခြားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာလည်း ၃ လခံထိုးဆေး၊ နေ့တိုင်းတစ်ရက်မပြတ်သောက်ရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ သောက်သုံးရတဲ့ အရေးပေါ်သန္ဓေတားသောက်ဆေး၊ သားအိမ်တွင်းထဲ ထည့်ရတဲ့ သားဆက်ခြားနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ (IUD)၊ လက်မောင်းတွင်းထည့်သားဆက်ခြားနည်း (Implant) ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ နေ့စဉ်တိုင်း သောက်သုံးရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေးကို သောက်ဖို့မေ့သွားရင် ဘယ်လိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်တာပါ။ တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ!တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ! ဆိုတော့ မေ့သွားတဲ့ ဆေးအလုံးအရေအတွက်နဲ့ ဆေးအတန်းပေါ်မူတည်ပြီး ဘယ်လိုပြန်သောက်ရမလဲဆိုတာတော့ ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။တစ်ရက်ပဲ မေ့သွားခဲ့တာဆိုရင် ဆေးသောက်ဖို့ ပျက်သွားတဲ့အခါ တစ်ရက်တည်းသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ တစ်လုံးပဲ သောက်ဖို့မေ့သွားဆိုရင် သတိရရချင်းမှာပဲ ချက်ချင်းဆေးတစ်လုံးကို သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ပြီးရင်တော့ အဲ့ဒီရက်အတွက် သောက်ရမယ့်ဆေးကို သောက်ပါ။ ဆိုလိုချင်တာက တစ်ရက်တည်းကို တားဆေး ၂ လုံးဆင့်သောက်ရမယ့် အခြေအနေပါ။ နောက်ရက်တွေမှာတော့ ဆေးကို တစ်နေ့တစ်လုံးပဲ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်တိုက်သောက်သွား ပေးပါ။ နှစ်ရက် မေ့သွားတာဆိုရင်သန္ဓေတားဆေး သောက်ဆေးကို နှစ်ရက်ဆက်တိုက် နှစ်လုံး မေ့သွားပါက သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သုံးရက် မေ့သွားတာဆိုရင်ဆေးကတ်ရဲ့ ပထမတန်း ဒါမှမဟုတ် ဒုတိယတန်းမှာ သောက်ဖို့မေ့သွားတာက ၃ ရက်နဲ့အထက် ဖြစ်နေမယ် ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ (၅) ရက်အတွင်း လိင်ဆက်ဆံထားမိမယ်ဆိုရင် အရေးပေါ်တားဆေး သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။သုံးရက်နဲ့အထက် မေ့သွားတာဆိုရင်တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းမှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် မေ့ခဲ့တာဆိုရင် သတိရရချင်း ဆေးတစ်လုံး သောက်ပါ။ ပြီးရင်တော့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းကုန်တဲ့အထိ တစ်နေ့ကို တစ်လုံးသောက်ပါ။ ၄ တန်းမြောက် ရင် ဆေးကဒ်အသစ်ကို ပြောင်းသောက်ရပါမယ်။ ဆိုလိုချင်တာက ၄ တန်းမြောက်ကို မသောက်တော့ဘဲ ဆေးကတ်အသစ်ကို သောက်ရမယ်လို့ ပြောချင်တာပါ။ ဒီလိုပြောင်းသောက်တာနဲ့အတူ (၇) ရက်အတွင်းလိင်ဆက်ဆံမယ်ဆိုရင်တော့ ကွန်ဒုံးကို သုံးစေချင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ ၄ တန်းမြောက်ကို သောက်နေတဲ့အချိန်မှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် ဆေးသောက်ဖို့ မေ့နေခဲ့တာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဆေးကဒ်အသစ်ပြောင်းသောက်လိုက်တာ အကောင်းဆုံးပါ။ ဒီအချက်လေးကိုတော့ သတိပြုစေချင်ပါတယ်ဆေးကတ်ကို စသောက်တဲ့ ပထမအပတ်အတွင်းမှာ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့ခဲ့ပြီး မကြာသေးမီကာလမှာ အတူနေထားမိတယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေရှိတာမို့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်စေချင်ပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်တားဆေးသောက်ဆေးက အာနိသင်ကောင်းကောင်းရစေဖို့ ပုံမှန်တစ်နေ့တစ်လုံး မပျက်မကွက် သေချာလေး သောက်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒီလိုသောက်ပေးမှသာ သားဆက်ခြားဖို့ အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ။ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ ဆေးကရေစိုပျက်စီးသွားတာမျိုးဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်းဆေးကို သောက်တာ ဆေးကတ်အသစ်ဝယ်ပြီး ဆက်သောက်တာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ အမျိုးသမီးလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ စတင်ပါတယ်။ ဒီလို ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုကလည်း အပါအဝင်ပေါ့။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု အကြောင်းလေးကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာက အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ရဲ့ ပထမဆုံးသော လက္ခဏာတစ်ခုပါ။ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်ကနေ ၁၃ နှစ်အတွင်းမှာ သမီးလေးတွေရဲ့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်ပါတယ်။ ဒီကာလမှာ အီစထရိုဂျင်လိုမျိုး ဟော်မုန်းတွေ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ ရင်သားမှာ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေစတင်လာပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုစတင်လာပြီး ဆယ်ကျော်သက်နှောင်းပိုင်း မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက ရပ်တန့်သွားပါတယ်။ အရွယ်အစားနဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်က တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦးမှာတော့ မတူနိုင်ပါ ဘူး။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက်မတူတာကလည်း ပုံမှန်ပါပဲ။ ရင်သားစဖွံ့ဖြိုးချိန်မှာ ရင်သားကတင်းပြီးနာတာ၊ စမ်းလိုက်မိရင် အကျိတ်လို့ ယူဆရတဲ့ အစိုင်အခဲလေးတွေ ရှိနေတာ နို့သီးခေါင်းကထူလာပြီး အရောင်ရင့်လာတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့အတူ နာကျင်တာ ရင်သားတင်းတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေက ပုံမှန်ပဲလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ပုံမှန်ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာ ဘာလဲ!ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ မျိုးဆက်ပွားမှုဖြစ်စဉ်မှာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝတလျှောက် တိကျတဲ့ အသက်အပိုင်းအခြား အလိုက် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ပထမဆုံးသော ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက မိခင်ဝမ်းထဲမှာ ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပွားတာပါ။ နောက်တစ်ကြိမ်ကတော့ အပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။တတိယအကြိမ်ကတော့ ကလေးမွေးဖွားခါနီးမှာပါ။ဒီကာလအပိုင်းအခြားတွေအပြင် လေဒီလေးတွေ လစဉ်ကြုံတွေ့ရတဲ့ ရာသီလာခါနီးတွေမှာလည်း ရင်သားပြောင်းလဲတာကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ လေဒီလေးတွေအနေနဲ့ သွေးဆုံးခါနီးရောက်ပြီဆိုရင်လည်း ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲတာမျိုးတွေကို ခံစားရနိုင်ပါသေးတယ်။ရင်သားက ဘာလို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုကြီးလာတာလဲ!အပျိုဖော်ဝင်ချိန်ကနေစလို့ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နောက်ပိုင်းကာလရောက်လေလေ ရင်သားရဲ့ အဆီတစ်ရှူးတွေ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေဖွံ့ဖြိုးလာတာကြောင့်ရင်သားတွေက တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးလာတာပါ။ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၁၇ နှစ်ကနေ ၁၈ နှစ်ရောက်ချိန်မှာ ပြီးစီးသွားပါတယ်။ လေဒီလေးတိုင်းမှာတော့ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက စတင်တဲ့အရွယ်နဲ့ ပြီးဆုံးတဲ့အရွယ်ကတော့ တူမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ရင်သား ဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်ပေါ်နေချိန်မှာ တစ်ရှူးတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် ရင်သားမှာ ယားယံတာ၊ တင်းပြီးနာတာ၊ ရောင်တာမျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ မျိုးရိုးလိုက်ပြီး ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်တဲ့ အရွယ်က တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုမလဲ!ဆယ်ကျော်သက်သမီးလေးတွေမှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုက အသက် ၈ နှစ်မတိုင်ခင်မှာ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု စတင်မယ်အသက် ၁၃ နှစ်ကျော်တဲ့အထိ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှု မစတင်ဘူးရင်သားဖွံ့ဖြိုးမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေးနေချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်တာ၊ ရင်သားက ခဲနေတာ၊ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အရညတွေထွက်နေတာမျိုး ခံစားရမယ်ဆိုရင်တော့ ပုံမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆလို့ရတာကြောင့် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး ပြသဖို့ လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက လေဒီလေးတွေရဲ့ ဘဝသက်တမ်းတလျှောက်မှာ ရင်သားပြောင်းလဲမှုတွေက ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ရင်သားတစ်ရှူးတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေအလိုက် ရင်သားတွေက ပြောင်းလဲလာပါမယ်။ ဒီလိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ဖြစ်ပေမယ့် အသက် ၃၅ နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ နို့ရည်ပြုဂလင်းတွေ တဖြည်းဖြည်းကျုံ့လာပြီး ရင်သားအရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
သားဆက်ခြားတာက ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ မိသားစုလေးဖြစ်စေဖို့အတွက် အရေးပါတဲ့ အချက်လေးတစ်ခုပေါ့။ ဒီလိုသားဆက်ခြားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာလည်း ၃ လခံထိုးဆေး၊ နေ့တိုင်းတစ်ရက်မပြတ်သောက်ရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ သောက်သုံးရတဲ့ အရေးပေါ်သန္ဓေတားသောက်ဆေး၊ သားအိမ်တွင်းထဲ ထည့်ရတဲ့ သားဆက်ခြားနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ (IUD)၊ လက်မောင်းတွင်းထည့်သားဆက်ခြားနည်း (Implant) ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ နေ့စဉ်တိုင်း သောက်သုံးရတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေးကို သောက်ဖို့မေ့သွားရင် ဘယ်လိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ ရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်တာပါ။ တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ!တားဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတယ် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ! ဆိုတော့ မေ့သွားတဲ့ ဆေးအလုံးအရေအတွက်နဲ့ ဆေးအတန်းပေါ်မူတည်ပြီး ဘယ်လိုပြန်သောက်ရမလဲဆိုတာတော့ ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။တစ်ရက်ပဲ မေ့သွားခဲ့တာဆိုရင် ဆေးသောက်ဖို့ ပျက်သွားတဲ့အခါ တစ်ရက်တည်းသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ တစ်လုံးပဲ သောက်ဖို့မေ့သွားဆိုရင် သတိရရချင်းမှာပဲ ချက်ချင်းဆေးတစ်လုံးကို သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ပြီးရင်တော့ အဲ့ဒီရက်အတွက် သောက်ရမယ့်ဆေးကို သောက်ပါ။ ဆိုလိုချင်တာက တစ်ရက်တည်းကို တားဆေး ၂ လုံးဆင့်သောက်ရမယ့် အခြေအနေပါ။ နောက်ရက်တွေမှာတော့ ဆေးကို တစ်နေ့တစ်လုံးပဲ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်တိုက်သောက်သွား ပေးပါ။ နှစ်ရက် မေ့သွားတာဆိုရင်သန္ဓေတားဆေး သောက်ဆေးကို နှစ်ရက်ဆက်တိုက် နှစ်လုံး မေ့သွားပါက သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သုံးရက် မေ့သွားတာဆိုရင်ဆေးကတ်ရဲ့ ပထမတန်း ဒါမှမဟုတ် ဒုတိယတန်းမှာ သောက်ဖို့မေ့သွားတာက ၃ ရက်နဲ့အထက် ဖြစ်နေမယ် ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးကို သောက်ပါ။ ပုံမှန်သောက်ရမယ့်အချိန်ရောက်ရင်လည်း ဆေးကို ပုံမှန်အတိုင်း တစ်လုံး ဆက်သောက်ပါ။ ဆေးပျက်သွားတဲ့ ရက်က များနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကာလအတွင်းမှာ အတူနေမိမယ်ဆိုရင် ကွန်ဒုံးလိုမျိုး အခြားကာကွယ်မှုတွေကို (၇) ရက် ဆက်တိုက်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ (၅) ရက်အတွင်း လိင်ဆက်ဆံထားမိမယ်ဆိုရင် အရေးပေါ်တားဆေး သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။သုံးရက်နဲ့အထက် မေ့သွားတာဆိုရင်တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းမှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် မေ့ခဲ့တာဆိုရင် သတိရရချင်း ဆေးတစ်လုံး သောက်ပါ။ ပြီးရင်တော့ ဆေးကတ်ရဲ့ တတိယတန်းကုန်တဲ့အထိ တစ်နေ့ကို တစ်လုံးသောက်ပါ။ ၄ တန်းမြောက် ရင် ဆေးကဒ်အသစ်ကို ပြောင်းသောက်ရပါမယ်။ ဆိုလိုချင်တာက ၄ တန်းမြောက်ကို မသောက်တော့ဘဲ ဆေးကတ်အသစ်ကို သောက်ရမယ်လို့ ပြောချင်တာပါ။ ဒီလိုပြောင်းသောက်တာနဲ့အတူ (၇) ရက်အတွင်းလိင်ဆက်ဆံမယ်ဆိုရင်တော့ ကွန်ဒုံးကို သုံးစေချင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဆေးကတ်ရဲ့ ၄ တန်းမြောက်ကို သောက်နေတဲ့အချိန်မှာ (၃) ရက်နဲ့အထက် ဆေးသောက်ဖို့ မေ့နေခဲ့တာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဆေးကဒ်အသစ်ပြောင်းသောက်လိုက်တာ အကောင်းဆုံးပါ။ ဒီအချက်လေးကိုတော့ သတိပြုစေချင်ပါတယ်ဆေးကတ်ကို စသောက်တဲ့ ပထမအပတ်အတွင်းမှာ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့ခဲ့ပြီး မကြာသေးမီကာလမှာ အတူနေထားမိတယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေရှိတာမို့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်စေချင်ပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်တားဆေးသောက်ဆေးက အာနိသင်ကောင်းကောင်းရစေဖို့ ပုံမှန်တစ်နေ့တစ်လုံး မပျက်မကွက် သေချာလေး သောက်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒီလိုသောက်ပေးမှသာ သားဆက်ခြားဖို့ အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ။ ဆေးသောက်ဖို့ မေ့သွားတာ၊ ဆေးကရေစိုပျက်စီးသွားတာမျိုးဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ သတိရတာနဲ့ ချက်ချင်းဆေးကို သောက်တာ ဆေးကတ်အသစ်ဝယ်ပြီး ဆက်သောက်တာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်လေး ရောက်လာပြီဆိုရင် သမီးငယ်လေးတွေမှာ အပျိုဖော်ဝင်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေကို စတင်ခံစားရတာနဲ့အတူ ရာသီသွေးစဆင်းတာကိုပါ ကြုံတွေ့ရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရာသီသွေးပေါ်တယ်ဆိုတာက ကျန်းမာစွာနဲ့ အပျိုဖော်ဝင်တယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာတစ်ရပ်ပါ။ ဒီလို အပျိုဖော်စဝင်ချိန်မှာ ရာသီသွေးဆင်းတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တွေ့ကြုံရနိုင်တဲ့ အခြေအနေလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဗဟုသုတလေးတွေကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။အပျိုဖော်စဝင်ချိန်မှာ ကြုံတွေ့ရနိုင်တဲ့ ရာသီလာခြင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေများဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အပျိုဖော်စဝင်ချိန်မှာ ရာသီသွေးစဆင်းပြီဆိုရင် တွေ့ရနိုင်တဲ့ အခြေအနေလေးတွေကတော့ အများကြီးပါ။ အတွေ့ရများတာတွေကတော့ - ရာသီသွေးဆင်း ရက်မမှန်တာသွေးဆင်း နည်းလွန်းတာ၊ များလွန်းတာရာသီလာချိန်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲတာရာသီသွေးဆင်းတဲ့ ပမာဏ မမှန်တာရာသီသွေးဆင်းရက် အရေအတွက် မတူတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲ!အပျိုဖော်ဝင်စ သမီးငယ်လေးတွေမှာ အပေါ်မှာ ပြောခဲ့သလိုကိစ္စရပ်လေးတွေကို ကြုံတွေ့စေတဲ့ အကြောင်းအရင်းလေးတွေကတော့ တစ်ခုမက ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲတာအပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာ အရွယ်ရောက်ပြီးတဲ့ လေဒီလေးတစ်ယောက်ဖြစ်ဖို့ အစပြုချိန် ဖြစ်တာမို့ ကိုယ်တွင်းမှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီလို ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေက ရာသီစက်ဝန်းအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုဖြစ်သွားပြီး ရာသီသွေးဆင်း ရက်မမှန်တာ၊ ရာသီသွေးပမာဏအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိတာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ဟော်မုန်းအတက်အကျမြန်လွန်းတာ၊ ဟော်မုန်းပမာဏ မတည်ငြိမ်တာ၊ အပျိုဖော်ဝင်စအချိန်မှာ ကိုယ်တွင်းဟော်မုန်း အနေအထားကလည်း မတည်ငြိမ်သေးသလို တစ်နေ့တာမှာ နေထိုင်စားသောက်မှုတွေနဲ့ တွေ့ကြုံရတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကလည်း အိပ်စက်မှုအပေါ်သက်ရောက်တာ ဟော်မုန်းအပေါ် သက်ရောက်တာတွေ ဖြစ်ပြီး အပျိုဖော်ဝင်စကာလ ရာသီသွေးဆင်းတဲ့ အစောပိုင်းလတွေမှာ ရက်မမှန်တာ၊ သွေးဆင်းတဲ့ ကာလမတူညီတာနဲ့ သွေးဆင်းတဲ့ ပမာဏ မတူညီတာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး အခြေအနေတွေကို အပျိုဖော်ဝင်စကနေ ၁ နှစ် ဒါမှမဟုတ် ၂ နှစ်လောက်အထိ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှု များနေတာစိတ်ဖိစီးမှုများနေတာကလည်း ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနေပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးနေတဲ့အခါ ဦးနှောက်ရဲ့ မျိုးပွားစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အပိုင်းက ဟော်မုန်းထွက်ရှိမှု နည်းစေဖို့ လုပ်ဆောင်ပါတယ်။ဒီအနေအထားက ဟော်မုန်းမညီမျှမှုကို ဖြစ်စေပြီး ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ်မှာ အမျိုးမျိုးသော သက်ရောက်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် အတက်အကျဆယ်ကျော်သက်အရွယ် သမီးငယ်လေး တစ်ယောက်အနေနဲ့ အရွယ်လေး ရလာချိန်မှာ လှချင်တာကြောင့် ဝိတ်ချတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် တွေ့ကြုံရတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုတွေ များပြီး အစားတွေကို အရမ်းစားရင်းက ကိုယ်အလေးချိန်တိုးလာတာမျိုးတွေ ဖြစ်မယ်။ ကိုယ်အလေးချိန်က အတက်အကျ မြန်လွန်းနေတာမျိုးတွေက ဟော်မုန်းတွေကို သိသိသာသာ ဟန်ချက်ပျက်စေပြီး မကြာခဏဆိုသလို ရာသီသွေးမမှန်တာနဲ့ ရာသီသွေးထိမ်တာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။လေ့ကျင့်ခန်းတွေ အလွန်အကျွံလုပ်တာလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းတယ်ဆိုပေမယ့် လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို အလွန်အကျွံ လုပ်တာက ရာသီစက်ဝန်းကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်မယ်ဆိုရင် ကိုယ်တွင်းဟော်မုန်းစနစ် ဟန်ချက်ပျက်သွားပြီး ရာသီသွေးဆင်းရက်ထက် နောက်ကျပြီးမှ သွေးဆင်းတာ၊ ရာသီသွေးဆင်းရက် ကျော်တာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စားသောက်မှုပုံစံ မမှန်တာဝိတ်ကျချင်လို့ အစားလျော့နေတာမျိုး၊ အာဟာရတန်ဖိုး နည်းပါးလွန်းတဲ့ အသင့်စား၊ အမြန်စား အစားအစာတွေကိုပဲ အမြဲလိုလို စားသုံးနေတာမျိုးတွေက ခန္ဓာကိုယ်မှာ အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ရာသီသွေးဆင်းမှုအပေါ်မှာ အနှောင့်အယှက်တွေ ဖြစ်စေပါတယ်။ အာဟာရမပြည့်ဝမှုက အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်းနဲ့ ပရိုဂျက်စတုန်းဟော်မုန်းထွက်ရှိမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး ဆယ်ကျော်သက် သမီးငယ်လေးတွေမှာ ရာသီသွေးဆင်းတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြဿနာတွေကို ခံစားရစေနိုင် ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းခြင်းနဲ့ သတိထားရမယ့်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ!ရာသီသွေးဆင်းနည်းလွန်းတာကလည်း မကောင်းသလို သွေးဆင်းများလွန်းတာကလည်း မကောင်းပါဘူး။ သွေးဆင်းများလွန်းတာက ခြေကုန်လက်ပမ်းကျစေနိုင်သလို မူးဝေတာ၊ ငြီးစီစီဖြစ်တာနဲ့ ရေရှည်မှာ သွေးအား နည်းတာကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ အသက် ၁၅ နှစ် ပြည့်တဲ့အထိရာသီမလာဘူးဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ သေချာလေး ပြသစစ်ဆေးဖို့ လိုပါမယ်။ နောက်တစ်ချက်ရှိတာက ရာသီစလာနေပြီဆိုပေမယ့် ၃ လလောက်ရာသီသွေး ပျောက်နေတာမျိုးဆိုရင် ကျန်းမာရေးပြဿနာ တစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်နေနိုင်တာမို့ သေချာလေး စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ ရာသီသွေးဆင်းများလွန်းတာ (၂ နာရီခြားတစ်ခါလောက် လစဉ်သုံးလဲလှယ်နေရတာ)၊ ရာသီလာချိန်မှာ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်ကိုက်ခဲတာ၊ ရာသီသွေးဆင်းတာက ၇ ရက်ထက် ကျော်နေတာမျိုး ဖြစ်မယ်ဆိုရင်လည်း ကလေးကို သေချာလေး ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု လုပ်သင့်ပါတယ်။ မေမေတို့ ဘယ်လို ကူညီလို့ရမလဲ!ဆယ်ကျော်သက် သမီးလေးတွေအနေနဲ့ ရာသီသွေးစဆင်းတဲ့ ၂ နှစ်လောက်မှာ ရာသီသွေးဆင်းရက အတိအကျမဖြစ်တာ၊ သွေးဆင်းတဲ့ ပမာဏ မတူတာမျိုးတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ကလေးကို ရာသီလာမယ့်ရက်ကို သေချာလေး ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်စေဖို့ ရာသီလာတဲ့ရက်ကို ရေးမှတ်ပေးထားတာမျိုး အပြင် အခုလို Application လေး သုံးပြီး စစ်ဆေးကြည့်လို့လည်း ရပါတယ်။ရာသီလာတဲ့အခါမှာ စိတ်အနှောင့်အယှက်ကင်းစေဖို့ ကျောင်းလွယ်အိတ်ထဲမှာ အိတ်လေးတစ်ခုနဲ့ လစဉ်သုံးအပိုလေးတွေ ထည့်ပေးတာ၊ အတွင်းခံဘောင်းဘီလေးတွေ ထည့်ပေးတာ၊ လဲဝတ်လို့ရမယ့် အဝတ်အထည်တွေကို ထည့်ပေးထားတာမျိုး ပြင်ဆင်ပေးလို့ ရပါတယ်။ရာသီလာချိန်မှာ ခံစားရတဲ့ နာကျင်ကိုက်ခဲတာကို သက်သာစေဖို့အတွက် ရေနွေးအိတ်ကပ်ပေးတာ၊ ရေနွေးနဲ့ရေချိုးစေတာ၊ အာဟာရပြည့်ဝအောင် ပြင်ဆင်ပေးတာ၊ ရေလုံလောက်အောင် သောက်စေတာ၊ သင့်တင့်တဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ လုပ်တာမျိုး လုပ်ပေးလို့ ရပါတယ်။ လိုအပ်မယ်ဆိုရင် သံဓာတ်အားဖြည့်ဆေးလေး တိုက်ပေးလို့ ရပါတယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ရာသီသွေးဆင်းတာက ကျန်းမာစွာ အပျိုဖော်ဝင်လာပြီဆိုတဲ့ လက္ခဏာဖြစ်တာမို့ မေမေတို့အနေနဲ့ ကလေးကို ရာသီလာတာကို စိတ်ညစ်စရာလို့တွေးပြီး အာဟာရမဖြစ်တာတွေ စားတာမျိုး၊ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး သေချာ ဂရုမစိုက်တာမျိုးတွေ မလုပ်မိစေဖို့ သေချာလေး ဂရုစိုက်ပေးရင်း သိထားသင့်တာလေးတွေကို ပြောပြသင်ပေးကြဖို့ အကြံပြုတိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေရှင့် …..
စူပါအယ်လ်နီညိုဆိုတာက ပြင်းထန်တဲ့ အစွန်းရောက် ရာသီဥတုအခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်တာကို ဆိုလိုချင်တာပါ။ ပြင်းထန်တဲ့ မိုးခေါင်ရေရှားမှုတွေ ဖြစ်တာ၊ ရေကြီးရေလျှံတာနဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အပူချိန်တွေ သိသိသာသာ မြင့်တက်တာကို ဆိုလိုချင်တာပါ။ ဒီလို အစွန်းရောက်ရာသီဥတုကြောင့် ကျန်းမာရေးမှာလည်း ထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်မှာတော့ စူပါအယ်လ်နီညိုကာလအတွင်း ဘာတွေကို သတိထားရမလဲ! ဆိုတာကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။ စူပါအယ်လ်နီညိုကာလ ဘာတွေ သတိထားရမလဲ!အပူချိန်ပြင်းထန်နိုင်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ ခန့်မှန်းထားရတဲ့ စူပါအယ်လ်နီညိုကာလအတွင်းမှာ ကိုယ်တိုင်ရာ မိသားစုဝင်တွေပါ ကျန်းမာစေဖို့ဆိုရင်တော့ - ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါအပူချိန်ပြင်းထန်တာကြောင့် ကိုယ်တွင်းရေဓာတ်ဆုံးရှုံးပြီး အပူရှပ်တာ အပါအဝင် ရေဓာတ်ခမ်းပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်တာ၊ သွေးပေါင်ချိန် မြင့်တက်တာတွေ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဖို့ဆိုရင်တော့ ကိုယ်အလေးချိန်၊ ကျား/မ ကွားခြားချက်နဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေပေါ် မူတည်ပြီး ရေကို ၁ လီတာခွဲကနေ ၃ လီတာအထိ သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက် များများ စားပါဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကိုလည်း နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှား များများပါဝင်အောင် စားသုံးပေးပါ။ အရည်ရွှမ်းတဲ့ အသီးအနှံတွေက ကိုယ်တွင်းအပူချိန်ကို ထိန်းပေးသလို ရေဓာတ်ဖြည့်ပေးပြီး စိတ်ရောကိုယ်ပါ ကျန်းမာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ မလိုဘဲ အပြင်မထွက်ပါနဲ့နေအရမ်းပြင်းနေချိန်မှာ (အထူးသဖြင့် မနက် ၁၀ နာရီ ကနေ ညနေ ၄ နာရီအတွင်း) အပြင်ကို မလိုအပ်ဘဲ မထွက်ပါနဲ့။ ဒီလိုထွက်တာက အပူရှိန်ကြောင့် ထိခိုက်နိုင်ခြေကို ပိုစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေပူနေချိန်မှာ အပြင်ကို မထွက်ပါနဲ့။ ချည်သား ပွပွချောင်ချောင်လေးကို ဝတ်ဆင်ပါအရမ်းပူနေချိန်မှာ အရောင်ဖျော့ဖျော့ ချည်သားပွပွချောင်ချောင် လုံခြုံစွာ ဝတ်ဆင်တာ အပူချိန်ကြောင့် အသားအရေ ထိခိုက်စေနိုင်တာကိုရော ချွေးထွက်များတာကြောင့် ထိခိုက်နိုင်ခြေကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အရိပ်ရပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့နေရာမှာ နားနားနေနေ နေပါအရမ်းပူနေချိန်မှာ ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးတာမျိုး မဖြစ်စေဖို့ လေဝင်လေထွက်ကောင်းပြီး အရိပ်ရတဲ့နေရာမှာ နေဖို့ လိုပါမယ်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်နေသူတွေနဲ့ ကလေးငယ်တွေ၊ နာတာရှည် ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူတွေ အနေနဲ့ အထူးသတိထားဖို့ လိုပါမယ်။ အပူအစပ်တွေနဲ့ အဆီများတာတွေကို ရှောင်ပါအပူအစပ်တွေနဲ့ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေက နေပူနေချိန်မှာ ကိုယ်အပူချိန်ကို မြင့်တက်စေသလို မအီမသာဖြစ်စေပြီး ရောဂါအခံရှိသူတွေမှာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်တာမို့ နေပူနေချိန်မှာ အပူအစပ်နဲ့ အဆီများတာတွေကို ရှောင်ပါ။ အပြင်က ပြန်လာလာချင်း ရေခဲရေသောက်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့အပြင် နေပူပူကနေ ပြန်လာလာချင်း ရေခဲရေ အေးအေးတွေ သောက်ချတာမျိုး၊ အချိုရည်အေးအေးတွေ သောက်ချတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။အရက်နဲ့ကဖင်းပါတဲ့အရာတွေကို ရှောင်ပါအရက်သောက်တာမျိုး မလုပ်သင့်သလို ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်၊ အားဖြည့် အချိုရည်ကစလို့ ကဖင်းပါဝင်မှု များတဲ့ သောက်စရာတွေကို ရှောင်ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်ပါနဲ့လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက ကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းတယ်ဆိုပေမယ့် နေပူနေချိန်မှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်တာက ကျန်းမာစေဖို့ထက် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ခြေ ပိုများတာကြောင့် ရာသီဥတု အရမ်းပူနေချိန်မှာ ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်တာကို ရှောင်ဖို့ လိုပါမယ်။ချွေးထွက်များရင် ဓာတ်ဆားဖြည့်ဖျော်ရည်သောက်ပေးပါရာသီဥတု အရမ်းပူလို့ ချွေးထွက်များမယ်ဆိုရင်တော့ ဓာတ်ဆားဖြည့်ဖျော်ရည်လေးကို သောက်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒါမှာ ချွေးနဲ့အတူ ကုန်ဆုံးသွားတဲ့ ရေနဲ့ ဓာတ်ဆားတွေကို ပြန်ဖြည့်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေအပြင် အရမ်းပူနေချိန်မှာ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှုနည်းစေဖို့အတွက်အပြင်ကပြန်လာလာချင်း အဲကွန်းခန်းထဲ ဝင်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေ နားနားနေနေ နေပါရောဂါအခံရှိသူတွေအနေနဲ့လည်း အေးမြပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့ နေရာမှာ နားနားနေနေ နေပါနေပူနေချိန်မှာ ခေါင်းလျှော်ချတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့အားဖြည့်အချိုရည်တွေကို မသောက်ပါနဲ့အပြင်ကပြန်လာလာချင်း ရေချိုးချတာမျိုးတွေ မလုပ်ပါနဲ့သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ကလေးတွေကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ပါပြုပြင်ထားတဲ့ အစားအစာတွေနဲ့ အသင့်စား၊ အမြန်စားတွေကို ရှောင်ပါခြင်ကြောင့်ဖြစ်နိုင်တဲ့ရောဂါတွေကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ ခြင်မကိုက်အောင် သေချာလေး ဂရုစိုက်ပါတစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်ပါရေသန့်ကို သိုလှောင်ထားပါLotoshinnရဲ့ စကားလက်ဆောင်စူပါအယ်လ်နီညိုအပူဒဏ်ကြောင့် ကိုယ်တိုင်ကိုရော မိသားစုဝင်တွေမှာ ထိခိုက်မှုနည်းစေဖို့ သေချာလေး ဂရုစိုက်ပေးရင်း ရေလုံလောက်အောင် သောက်လို့ လေဝင်လေထွက်ကောင်းပြီး အရိပ်ရတဲ့နေရာမှာ သေချာလေး နားနေပါ။ ယင်နားစာတွေနဲ့ အပြင်စာတွေ မစားဘဲ သေချာလေး သန့်သန့်ရှင်းရှင်း ချက်ပြုတ် ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အစားအစာတွေကို စားပါ။
ခေါင်းမလျှော်ရင် ခေါင်းပဲယားမှာပါ၊ ဗောက်ပဲထမှာပါလို့ ယူဆနေတုန်းလား! ခေါင်းမလျှော်တာက အသားအရေ အလှအပကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ပါသေးတယ်။ ဘာလဲဆိုတော့ ခေါင်းကိုပုံမှန် မလျှော်တာက မျက်နှာပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေထွက်စေနိုင်လို့ပါ။ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲဆိုတာကို ဆက်ပြီးပြောပြပေးပါမယ်။ ခေါင်းမလျှော်ရင် ဝက်ခြံထွက်မလား!ခေါင်းမလျှော်ရင် ဝက်ခြံထွက်မလားဆိုတော့ ထွက်နိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်ထွက်ရတာလဲဆိုတော့ ခေါင်းကို လျှော်တယ်ဆိုတာကတော့ ဦးရေပြားက အဆီတွေနဲ့ ဗောက်တွေ၊ ဖုန်မှုန့်တွေ ဂျေး(ချေး)တွေကို သန့်စင်စေဖို့ဆို ပြီး လျှော်ကြတယ်ဆိုပေမယ့် တကယ်ကတော့ ဆံပင်ကို တစ်ပတ် ၂ ကြိမ် အနည်းဆုံး တစ်ပတ် ၁ ကြိမ်လျှော် ပေးတာက ဦးရေပြားကို သန့်စင်စေနိုင်သလို မျက်နှာပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေ မထွက်စေဖို့လည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါ သေးတယ်။ခေါင်းကို ပုံမှန်မလျှော်ဘူးဆိုရင်တော့ ဦးရေပြားမှာ အဆီတွေ လိုတာထက်ပိုထွက်ပြီး မျက်နှာပေါ်ကို အဆီတွေရောက်ရှိကာ ပြင်ပက ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ထိတွေ့မိပြီး မျက်နှာပေါ်က ချွေးပေါက်တွေ ပိတ်ဆို့ပြီး ဝက်ခြံတွေ ထွက်တာကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ဖုန်တွေ၊ ချေးတွေ ကပ်ညှိနေတဲ့ ဆံပင်စတွေက မျက်နှာပေါ်က ချွေးပေါက်တွေကို ထိမိပြီး ဘက်တီးရီးယားတွေ ပေါက်ဖွားပြီး ဝက်ခြံတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝက်ခြံသက်သာစေဖို့ဆိုရင် မျက်နှာကို သေချာသန့်စင်တာအပြင် ဆံပင်တွေကို သေချာလေး စည်းနှောင်တာ၊ ထုံးတာတွေကို လုပ်ပေးသင့်သလို ခေါင်းကိုတစ်ပတ် (၂) ကြိမ်သေချာလေး လျှော်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဆံပင်ကို ပုံမှန်လေး လျှော်ပေးတာက ဆံသားကျန်းမာသန်စွမ်းစေဖို့ရော မျက်နှာအသားအရေပေါ်မှာရော နောက်ကျော အရေပြားပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေ မဖြစ်စေဖို့ပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝက်ခြံကို မထွက်စေဖို့ ခေါင်းလျှော်ရမလားဆိုရင် တစ်ပတ်ကို (၂) ကြိမ်သေချာလေး လျှော်ပေးဖို့ ပြောချင်ပါတယ်နော်။Lotoshinn ရဲ့စကားလက်ဆောင် ဆံပင်တွေကို သေချာသန့်စင်နေအောင်လျှော်တာ၊ မျက်နှာအသားအရေနဲ့ မထိတွေ့မိအောင် သေချာလေး စည်းနှောင်၊ ထုံးသင်ထားတာက မျက်နှာပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေ မထွက်စေဖို့ တစ်ထောင့်တစ်နေရာက ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
စူပါအယ်လ်နီညိုဆိုတာက ပြင်းထန်တဲ့ အစွန်းရောက် ရာသီဥတုအခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်တာကို ဆိုလိုချင်တာပါ။ ပြင်းထန်တဲ့ မိုးခေါင်ရေရှားမှုတွေ ဖြစ်တာ၊ ရေကြီးရေလျှံတာနဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အပူချိန်တွေ သိသိသာသာ မြင့်တက်တာကို ဆိုလိုချင်တာပါ။ ဒီလို အစွန်းရောက်ရာသီဥတုကြောင့် ကျန်းမာရေးမှာလည်း ထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်မှာတော့ စူပါအယ်လ်နီညိုကာလအတွင်း ဘာတွေကို သတိထားရမလဲ! ဆိုတာကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။ စူပါအယ်လ်နီညိုကာလ ဘာတွေ သတိထားရမလဲ!အပူချိန်ပြင်းထန်နိုင်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ ခန့်မှန်းထားရတဲ့ စူပါအယ်လ်နီညိုကာလအတွင်းမှာ ကိုယ်တိုင်ရာ မိသားစုဝင်တွေပါ ကျန်းမာစေဖို့ဆိုရင်တော့ - ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါအပူချိန်ပြင်းထန်တာကြောင့် ကိုယ်တွင်းရေဓာတ်ဆုံးရှုံးပြီး အပူရှပ်တာ အပါအဝင် ရေဓာတ်ခမ်းပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်တာ၊ သွေးပေါင်ချိန် မြင့်တက်တာတွေ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဖို့ဆိုရင်တော့ ကိုယ်အလေးချိန်၊ ကျား/မ ကွားခြားချက်နဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေပေါ် မူတည်ပြီး ရေကို ၁ လီတာခွဲကနေ ၃ လီတာအထိ သောက်ဖို့ လိုပါမယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက် များများ စားပါဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကိုလည်း နေ့စဉ်စားသုံးမှုမှား များများပါဝင်အောင် စားသုံးပေးပါ။ အရည်ရွှမ်းတဲ့ အသီးအနှံတွေက ကိုယ်တွင်းအပူချိန်ကို ထိန်းပေးသလို ရေဓာတ်ဖြည့်ပေးပြီး စိတ်ရောကိုယ်ပါ ကျန်းမာစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။ မလိုဘဲ အပြင်မထွက်ပါနဲ့နေအရမ်းပြင်းနေချိန်မှာ (အထူးသဖြင့် မနက် ၁၀ နာရီ ကနေ ညနေ ၄ နာရီအတွင်း) အပြင်ကို မလိုအပ်ဘဲ မထွက်ပါနဲ့။ ဒီလိုထွက်တာက အပူရှိန်ကြောင့် ထိခိုက်နိုင်ခြေကို ပိုစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေပူနေချိန်မှာ အပြင်ကို မထွက်ပါနဲ့။ ချည်သား ပွပွချောင်ချောင်လေးကို ဝတ်ဆင်ပါအရမ်းပူနေချိန်မှာ အရောင်ဖျော့ဖျော့ ချည်သားပွပွချောင်ချောင် လုံခြုံစွာ ဝတ်ဆင်တာ အပူချိန်ကြောင့် အသားအရေ ထိခိုက်စေနိုင်တာကိုရော ချွေးထွက်များတာကြောင့် ထိခိုက်နိုင်ခြေကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အရိပ်ရပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့နေရာမှာ နားနားနေနေ နေပါအရမ်းပူနေချိန်မှာ ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးတာမျိုး မဖြစ်စေဖို့ လေဝင်လေထွက်ကောင်းပြီး အရိပ်ရတဲ့နေရာမှာ နေဖို့ လိုပါမယ်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်နေသူတွေနဲ့ ကလေးငယ်တွေ၊ နာတာရှည် ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူတွေ အနေနဲ့ အထူးသတိထားဖို့ လိုပါမယ်။ အပူအစပ်တွေနဲ့ အဆီများတာတွေကို ရှောင်ပါအပူအစပ်တွေနဲ့ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေက နေပူနေချိန်မှာ ကိုယ်အပူချိန်ကို မြင့်တက်စေသလို မအီမသာဖြစ်စေပြီး ရောဂါအခံရှိသူတွေမှာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်တာမို့ နေပူနေချိန်မှာ အပူအစပ်နဲ့ အဆီများတာတွေကို ရှောင်ပါ။ အပြင်က ပြန်လာလာချင်း ရေခဲရေသောက်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့အပြင် နေပူပူကနေ ပြန်လာလာချင်း ရေခဲရေ အေးအေးတွေ သောက်ချတာမျိုး၊ အချိုရည်အေးအေးတွေ သောက်ချတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။အရက်နဲ့ကဖင်းပါတဲ့အရာတွေကို ရှောင်ပါအရက်သောက်တာမျိုး မလုပ်သင့်သလို ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်၊ အားဖြည့် အချိုရည်ကစလို့ ကဖင်းပါဝင်မှု များတဲ့ သောက်စရာတွေကို ရှောင်ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်ပါနဲ့လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက ကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းတယ်ဆိုပေမယ့် နေပူနေချိန်မှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်တာက ကျန်းမာစေဖို့ထက် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ခြေ ပိုများတာကြောင့် ရာသီဥတု အရမ်းပူနေချိန်မှာ ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်တာကို ရှောင်ဖို့ လိုပါမယ်။ချွေးထွက်များရင် ဓာတ်ဆားဖြည့်ဖျော်ရည်သောက်ပေးပါရာသီဥတု အရမ်းပူလို့ ချွေးထွက်များမယ်ဆိုရင်တော့ ဓာတ်ဆားဖြည့်ဖျော်ရည်လေးကို သောက်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒါမှာ ချွေးနဲ့အတူ ကုန်ဆုံးသွားတဲ့ ရေနဲ့ ဓာတ်ဆားတွေကို ပြန်ဖြည့်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေအပြင် အရမ်းပူနေချိန်မှာ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှုနည်းစေဖို့အတွက်အပြင်ကပြန်လာလာချင်း အဲကွန်းခန်းထဲ ဝင်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေ နားနားနေနေ နေပါရောဂါအခံရှိသူတွေအနေနဲ့လည်း အေးမြပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့ နေရာမှာ နားနားနေနေ နေပါနေပူနေချိန်မှာ ခေါင်းလျှော်ချတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့အားဖြည့်အချိုရည်တွေကို မသောက်ပါနဲ့အပြင်ကပြန်လာလာချင်း ရေချိုးချတာမျိုးတွေ မလုပ်ပါနဲ့သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ကလေးတွေကို သေချာလေး ဂရုစိုက်ပါပြုပြင်ထားတဲ့ အစားအစာတွေနဲ့ အသင့်စား၊ အမြန်စားတွေကို ရှောင်ပါခြင်ကြောင့်ဖြစ်နိုင်တဲ့ရောဂါတွေကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ ခြင်မကိုက်အောင် သေချာလေး ဂရုစိုက်ပါတစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်ပါရေသန့်ကို သိုလှောင်ထားပါLotoshinnရဲ့ စကားလက်ဆောင်စူပါအယ်လ်နီညိုအပူဒဏ်ကြောင့် ကိုယ်တိုင်ကိုရော မိသားစုဝင်တွေမှာ ထိခိုက်မှုနည်းစေဖို့ သေချာလေး ဂရုစိုက်ပေးရင်း ရေလုံလောက်အောင် သောက်လို့ လေဝင်လေထွက်ကောင်းပြီး အရိပ်ရတဲ့နေရာမှာ သေချာလေး နားနေပါ။ ယင်နားစာတွေနဲ့ အပြင်စာတွေ မစားဘဲ သေချာလေး သန့်သန့်ရှင်းရှင်း ချက်ပြုတ် ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အစားအစာတွေကို စားပါ။
ခေါင်းမလျှော်ရင် ခေါင်းပဲယားမှာပါ၊ ဗောက်ပဲထမှာပါလို့ ယူဆနေတုန်းလား! ခေါင်းမလျှော်တာက အသားအရေ အလှအပကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ပါသေးတယ်။ ဘာလဲဆိုတော့ ခေါင်းကိုပုံမှန် မလျှော်တာက မျက်နှာပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေထွက်စေနိုင်လို့ပါ။ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲဆိုတာကို ဆက်ပြီးပြောပြပေးပါမယ်။ ခေါင်းမလျှော်ရင် ဝက်ခြံထွက်မလား!ခေါင်းမလျှော်ရင် ဝက်ခြံထွက်မလားဆိုတော့ ထွက်နိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်ထွက်ရတာလဲဆိုတော့ ခေါင်းကို လျှော်တယ်ဆိုတာကတော့ ဦးရေပြားက အဆီတွေနဲ့ ဗောက်တွေ၊ ဖုန်မှုန့်တွေ ဂျေး(ချေး)တွေကို သန့်စင်စေဖို့ဆို ပြီး လျှော်ကြတယ်ဆိုပေမယ့် တကယ်ကတော့ ဆံပင်ကို တစ်ပတ် ၂ ကြိမ် အနည်းဆုံး တစ်ပတ် ၁ ကြိမ်လျှော် ပေးတာက ဦးရေပြားကို သန့်စင်စေနိုင်သလို မျက်နှာပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေ မထွက်စေဖို့လည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါ သေးတယ်။ခေါင်းကို ပုံမှန်မလျှော်ဘူးဆိုရင်တော့ ဦးရေပြားမှာ အဆီတွေ လိုတာထက်ပိုထွက်ပြီး မျက်နှာပေါ်ကို အဆီတွေရောက်ရှိကာ ပြင်ပက ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ထိတွေ့မိပြီး မျက်နှာပေါ်က ချွေးပေါက်တွေ ပိတ်ဆို့ပြီး ဝက်ခြံတွေ ထွက်တာကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ဖုန်တွေ၊ ချေးတွေ ကပ်ညှိနေတဲ့ ဆံပင်စတွေက မျက်နှာပေါ်က ချွေးပေါက်တွေကို ထိမိပြီး ဘက်တီးရီးယားတွေ ပေါက်ဖွားပြီး ဝက်ခြံတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝက်ခြံသက်သာစေဖို့ဆိုရင် မျက်နှာကို သေချာသန့်စင်တာအပြင် ဆံပင်တွေကို သေချာလေး စည်းနှောင်တာ၊ ထုံးတာတွေကို လုပ်ပေးသင့်သလို ခေါင်းကိုတစ်ပတ် (၂) ကြိမ်သေချာလေး လျှော်ပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဆံပင်ကို ပုံမှန်လေး လျှော်ပေးတာက ဆံသားကျန်းမာသန်စွမ်းစေဖို့ရော မျက်နှာအသားအရေပေါ်မှာရော နောက်ကျော အရေပြားပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေ မဖြစ်စေဖို့ပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝက်ခြံကို မထွက်စေဖို့ ခေါင်းလျှော်ရမလားဆိုရင် တစ်ပတ်ကို (၂) ကြိမ်သေချာလေး လျှော်ပေးဖို့ ပြောချင်ပါတယ်နော်။Lotoshinn ရဲ့စကားလက်ဆောင် ဆံပင်တွေကို သေချာသန့်စင်နေအောင်လျှော်တာ၊ မျက်နှာအသားအရေနဲ့ မထိတွေ့မိအောင် သေချာလေး စည်းနှောင်၊ ထုံးသင်ထားတာက မျက်နှာပေါ်မှာ ဝက်ခြံတွေ မထွက်စေဖို့ တစ်ထောင့်တစ်နေရာက ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ဝက်ခြံတွေက အလှပျက်စေနိုင်တဲ့ အရေပြား ပြဿနာတစ်ခုပါ။ ဒီတော့ ဘာလုပ်တတ်ကြလဲဆိုရင် ဝက်ခြံကို မြင်တဲ့အခါ ညှစ်တတ် ကုတ်ဖဲ့တတ်ကြတာလေ။ ဒီလိုလေး လုပ်လိုက်ရမှပဲ စိတ်ထဲ ကျေနပ်သွားသလိုလိုလေ။ ဒီတစ်ခေါက် ပြောချင်တာက ဝက်ခြံဖြစ်ပြီဆိုရင် ဝက်ခြံကို မညှစ်ဖို့ပါ။ ဝက်ခြံကို ညှစ်တာက မလိုအပ်ဘဲ နောက်ဆက်တွဲကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်စေနိုင်လို့ပါ။ ဝက်ခြံကို ဘာကြောင့် မညှစ်သင့်တာလဲ!ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်တာက ဝက်ခြံထဲကို ဘက်တီးရီးယားတွေ ဝင်ရောက်စေနိုင်သလို ပြည်တည်တာလိုမျိုးတွေ လည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အရေပြားအတွင်းပိုင်အထိ ခပ်နက်နက် ထိခိုက်စေပြီး ရောင်ရမ်းတာကို ပိုဆိုးစေနိုင်သလို အမာရွတ်ကြီးတွေထင်တာ၊ ပိုးဝင်တာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဝက်ခြံညှစ်တာက အန္တရာယ်များလှပါတယ်ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်မယ်ဆိုရင် အရေပြားအတွင်းပိုင်းထိ ပျက်စီးစေနိုင်တယ် ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်ချိန်မှာ ဝက်ခြံဖုရဲ့ အပေါ်ယံအရေပြား နံရံလေးတွေ ပျက်စီးသွားပြီး အရေပြား အပေါ်ယံလွှာကိုတင် မကဘဲ အရေပြား အောက်ပိုင်းအလွှာတွေထိကိုပါ ပျက်စီးစေနိုင်ပါတယ်။အမာရွတ်တွေ ဖြစ်စေနိုင်တယ်ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်ချိန်မှာ ဖြစ်လာတဲ့ ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်လာပြီး ဒီရောင်ရမ်းမှုက အရေပြားရဲ့ ကော်လာဂျင်တွေကို ပျက်စီးစေပြီး ပျောက်ဖို့ခက်တဲ့ အမာရွတ်တွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အမဲစက်တွေ ကျန်စေနိုင်တယ် ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်ချိန်မှာ အရေပြားရဲ့ မယ်လ်လာနင် ထွက်ရှိမှုက စတင်ဖြစ်လာပြီး အရေပြားပေါ်မှာ အမဲစက်တွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားတွေ ပျံ့နှံ့စေနိုင်တယ် ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်ချိန်မှာ အရည်တွေက ဘေးနားတဝိုက်ကို ပျံ့နှံ့သွားပြီး ဒီအရည်တွေကနေတဆင့် ဘက်တီးရီးယားတွေ ပြန့်သွားပြီး အသစ်အသစ်သော ဝက်ခြံ တွေဖြစ်လာစေပါတယ်။ပိုးဝင်မှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်တယ် ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်ချိန်မှာ အရေပြားအပေါ်ယံလွှာ (Barrier) ပျက်စီးသွားပြီး လက်ချောင်းတွေမှာရှိနေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေက အနာပေါက်ထဲကို ဝင်သွားပြီး ထပ်ဆင့်ပိုးဝင်ကူးစက်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သလို နာကျင်မှုတွေကိုပါ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဝက်ခြံပျောက်ရင် လှမလားဆိုပြီး ဝက်ခြံကို ညှစ်လိုက်ခါမှ ပိုဆိုးတဲ့ အခြေအနေတွေ မဖြစ်သွားစေဖို့အတွက် ဝက်ခြံတွေကို မညှစ်ဖို့လိုပါမယ်။ Lotoshinn ရဲ့ စကားလက်ဆောင်ဝက်ခြံဖြစ်လာပြီဆိုရင်တော့ မှန်ကန်တဲ့နည်းလမ်းနဲ့ သေချာလေး ကုသပေးဖို့ လိုပါမယ်။ ဒါမှသာ မလိုအပ်ဘဲ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေကို ကင်းစေပြီး အလှပျက်မယ့် အခြေအနေကို ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။
November
ယခုလအတွက် သက်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးနေ့ရက်များ
ကမ္ဘာ့ ဆီးချိုရောဂါနေ့ သည် ကျန်းမာရေးအသိပညာများ ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် အရေးကြီးသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။
ကမ္ဘာ့ အေအိုင်ဒီအက်စ် (AIDS) ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ သည် ကျန်းမာရေးအသိပညာများ ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် အရေးကြီးသောနေ့ ဖြစ်ပါသည်။